Advies TNO-AGE - Permanent opslaan van CO2 in het voorkomen P18-2

Sep 17, 2026

Brief van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (Directie Klimaat en Energie) met antwoord op een adviesverzoek over de aanvraag voor het permanent opslaan van CO2 in het voorkomen P18-2. TNO-AGE beoordeelt de aanvraagkwaliteit als overwegend adequaat, acht het opslagreservoir geschikt, maar vindt dat injectie- en opslagoperationele aspecten, monitoring en planuitwerking nog onvoldoende zijn uitgewerkt. Advies vraagt om actualisering van onder meer monitoringplan en afsluitingsplan, inclusief aandacht voor onzekerheden, (micro-)seismiciteit en detectie van afwijkingen.

LanguageDutch

CategoryResearch & Report

FormatPDF

Pages92

Reading Time3 h 52 min

AccessFree to download

Beoordeling kwaliteit en inhoud aanvraag

Geschiktheid opslagreservoir P18-2

Operationele aspecten en risicobeheersing

Monitoring van CO2-injectie en opslag

Afsluiting en overdracht van verantwoordelijkheid

Retouradres: Postbus 80015, 3508 TA Utrecht Ministerie van Economische Zaken en Klimaat Directie Klimaat en Energie Warmte en Ondergrond T.a.v. Ing. B.H. Bussemaker 20401 Postbus 2500 EK DEN HAAG 2500EK20401 OnderwerpAanvraag “permanent opslaan van CO2 in het voorkomen P18-2” Geachte heer Bussemaker, In reactie op uw adviesverzoek over de aanvraag “Permanent opslaan van CO2 in het voorkomen P18-2” van 12-2-2021 door de aanvragers TAQA Offshore B.V. en EBN CCS B.V. (hierna: de aanvragers) vindt u hierbij ons antwoord. Op 12 februari jl. hebben wij de aanvraag en het begeleidende document met technische rapportages ontvangen. In maart zijn verschillende additionele rapporten van de aanvrager toegestuurd. Op 22 juli jl. heeft u ons een versie 2.0 van de aanvraag met begeleidende documenten doen toekomen. Deze versie 2.0 heeft ons te laat bereikt om nog de volledige technische analyses op de aangepaste modellen uit te voeren. U vraagt specifiek om advies op een aantal onderwerpen. In bijlage 1 ‘Beantwoording adviesvraag’worden de door u aangegeven onderwerpen behandeld. De kaart van het aangevraagd gebied wordt in Bijlage 2 gegeven. Deonderliggende technische analyse is bijgevoegd als Bijlage 3 “Technische rapportage evaluatie opslagvergunning P18-2”. Onze evaluatie heeft op hoofdlijnen geresulteerd in de volgende bevindingen: Kwaliteit van de aanvraag TNO-AGE beoordeelt de kwaliteit en inhoud van de aanvraag en de aanvullend aangeleverde informatie als adequaat. Echter, enkele punten zullen voor injectie nog verder uitgewerkt moeten worden alvorens alle vragen, zoals door u gesteld, goed gefundeerd beantwoord kunnen worden. Geschiktheid opslagreservoir TNO-AGE is van mening dat het beoogde opslagreservoir P18-2 geschikt is voor CO2-opslag. De aanvrager heeft dit voldoende aangetoond met haar geotechnische onderbouwing die is gebaseerd op een uitgebreide dataset en dejarenlange ervaring opgedaan tijdens de gasproductie. Ook het bestaan van eenanaloog natuurlijk gasvoorkomen met een zeer hoog CO2 gehalte (WerkendamDiep) sterkt TNO-AGE in die mening. 3508 TA Utrecht [www.tno.nl](www.tno.nl) T +31 88 866 42 56 Datum 23 juli 2021 Onze referentie AGE 21-10.055 Contactpersoon W.W. van Driel E-mail [wiebe.vandriel@tno.nl](wiebe.vandriel@tno.nl) Bijlage(n) 3 Op opdrachten aan TNO zijn de Algemene Voorwaarden voor opdrachten aan TNO, zoals gedeponeerd bij de Griffie van de Rechtbank Den Haag en de Kamer van Koophandel Den Haag van toepassing. Deze algemene voorwaarden kunt u tevens vinden [op www.tno.nl](op www.tno.nl). Op verzoek zenden wij u deze toe. Operationele aspecten TNO-AGE is van mening dat de tot dusver uitgevoerde studies aangeven dat een veilige opslag in beginsel mogelijk is, maar dat de operationele kant van het CO2 injectie-en opslagproces nog niet voldoende is uitgewerkt. De vier plannen, diesamen de praktische uitvoering moeten beschrijven, hebben nog niet hun definitieve vorm: de aanvragers geven een reeks van nog lopende of uit te voeren (deel)onderzoeken aan. TNO-AGE zal alleen dan een uiteindelijk oordeel kunnen vellen wanneer dedefinitieve plannen bij de minister zijn ingediend, ruim voor de feitelijke start vande injectie. TNO-AGE is van mening dat de vier plannen een coherent onderdeel moeten zijn van een effectief en doelmatig risicobeheerssysteem. Meer specifiek moeten onverwachte en ongewenste gebeurtenissen tijdig te detecteren zijn, om vervolgens effectieve corrigerende maatregelen te kunnen nemen (‘closed loop’monitoring) . Cruciaal is dat de modelvoorspellingen worden voorzien van eenonzekerheids-bandbreedte en er een maat wordt gesteld, die aangeeft wanneer er sprake zou zijn van een ‘significante afwijking’waarop ingegrepen kan en moetworden. Monitoring De door de aanvragers voorgestelde ondergrondse monitoring omvat niet veel meer dan in de reguliere gasproductie gebruikelijk is (het meten van debieten endrukken in de putten) . De enige a

FAQs

Hoe beoordeelt TNO-AGE de kwaliteit van de aanvraag voor P18-2?

TNO-AGE beoordeelt de kwaliteit en inhoud als adequaat, maar stelt dat enkele punten voor injectie nog verder moeten worden uitgewerkt om alle adviesvragen goed te kunnen beantwoorden.

Is opslagreservoir P18-2 geschikt voor CO2-opslag volgens TNO-AGE?

Ja. TNO-AGE vindt het reservoir geschikt en stelt dat dit voldoende is aangetoond met geotechnische onderbouwing gebaseerd op dataset en ervaring uit gasproductie, versterkt door een analoog natuurlijk gasvoorkomen met zeer hoog CO2-gehalte.

Welke bezwaren heeft TNO-AGE tegen het voorgestelde monitoring- en risicobeheerssysteem?

TNO-AGE vindt dat het voorgestelde monitoring meer beperkt is dan nodig en onvoldoende wordt gemotiveerd voor adequate risicobeheersing. Het advies vraagt om effectievere, doelgerichte opzet voorafgaand aan de start van injectie, met o.a. onzekerheidsbandbreedtes en signalering van significante afwijkingen.

Sep 17, 2026

Uploaded by นรินทร์