[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"doc-detail-97877-pt":3,"doc-seo-97877-112":31,"detail-sidebar-cat-0-pt-112":92},{"code":4,"msg":5,"data":6},0,"success",{"doc_id":7,"user_id":8,"nickname":9,"user_avatar":10,"doc_module":4,"category_id":11,"category_name":12,"doc_title":13,"doc_description":14,"doc_content":15,"file_id":16,"file_url":17,"file_type":18,"file_size":19,"view_count":20,"is_deleted":4,"is_public":21,"is_downloadable":21,"audit_status":21,"page_count":22,"language":23,"language_code":24,"site_id":25,"html_lang":24,"table_of_contents":26,"faqs":27,"seo_title":28,"seo_description":14,"update_tm":29,"read_time":30},97877,3985741905716,"Rowan","https://ap-avatar.wpscdn.com/davatar_994ba38a5ba835b3df7d355c54d3ed8d",27,"Literatura","Ongandu no Cikondombolo - O Jacaré e o Galo","Livro infantil bilingue e tradução/adaptação para as línguas angolanas, integrando narrativas do modo de vida nas geografias etno-culturais de Angola. A obra apresenta um conto em que Ekwandambolo aprende com Mbambi e decide sobre a forma de alimentar-se, envolvendo Njamba e diferentes animais. O texto destaca ensinamentos morais e a valorização das línguas nativas em pé de igualdade com a língua portuguesa, no âmbito de iniciativas de educação e empoderamento.","República de Angola  \nMinistério da Educação  \nInstituto Nacional de Avaliação e de Desenvolvimento da Educação  \nOngandu no Cikondombolo OJacaré e o Galo  \nNível 4  \nOlunyaneka, Português  \nPublicado por: INADE-MED e PATII  \nExecução-Metodológica: SIL e INADE  \nDirecção-Geral: Diasala Jacinto André, Vita Gouveia Emanuel e Luty Marla dos Santos Lopes e Costa  \nCoordenação-Técnica: Vita Gouveia Emanuel  \nEquipa Técnica: José Carlos Zacaria, António Chamuhongo, Alice Delfina Socola Ventura, João Kissunji e Jaime Chissalo Jamba.  \nElaboração, tradução e adaptação em Línguas:  \nOlunyaneka: Adilson K. Patena Kambindangolo, Maria Luísa José Vieira Cunene, José Hiva Seculo Morais-Namibe, Filomena Cahali Muteca Muholo, Francisco Domingos Victor Thando, Natália de Jesus Maria Kaingona Benjamim e Ezequiel Kambindangolo-Huíla.  \nKikongo: André Baza e Martinho Gabriel -Cabinda, Janete DomingosUíge, João Laurindo Cangaju Júnior e Ndongala Mantu Tumonamo-Zaire, Pedro Armando-Uíge.  \nOngandu no Cikondombolo  \nO Jacaré e o Galo  \nAutoria: INADE-MED  \nIlustração: José Domingos Paulino Moçambique  \nEstória contribuída pelos colaboradores da língua Kikongo.  \nNota de agradecimento  \nAs Línguas Angolanas Nativas estão carregadas de conteúdos históricosculturais de riqueza incomensurável que justifica o seu estudo, conhecimento e uso valorizado, em pé de igualdade e importância, com alíngua portuguesa, enquanto língua oficial no nosso País.  \nÉ nesta perspectiva, que o Ministério da Educação, no âmbito do Projectode Empoderamento das Raparigas e Aprendizagem para Todos, financiadopelo Banco Mundial, traz à estampa livros infantis bilingues nas nossaslínguas de Angola (Cokwe, Kimbundu, Umbundu, Olunyaneka, Oshiwambo, Ngangela, Kikongo) e Português, que retratam, de forma leve e prazerosa, contos e histórias do mudus vivendi das nossas geografias etno-culturais.  \nÉ nossa convicção que através desta iniciativa estaremos a contribuir para a preservação e valorização das nossas línguas de Angola, cumprindo a Escola o seu papel de promotora da cultura nacional.  \nPor conseguinte, agradecemos aos autores das estórias e contos que dão conteúdo aos livros e a todos quantos com o seu saber e entusiasmotornaram possível a elaboração dos mesmos.  \nA Ministra da Educação  \nErika Linete Batalha de Carvalho Aires  \nOlunyaneka, Português  \nAngola  \nCopyright © 2024, Ministério da Educação da República de Angola  \n[http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/](http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)  \nÉ livre fazer uso comercial desta obra. Pode adaptar e adicionar a estetrabalho. Deve manter os direitos autorais e créditos para autores, ilustradores, etc.  \nTradução pelo grupo Olunyaneka.  \nEste livro é uma adaptação do original, Ngadu na Shikondobolo, Copyright © 2024, Ministério da Educação da República de Angola. Licenciado sob CC BY 4.0.  \nDepósito Legal: 13 379  \nLupolwei!  \nPali ongandu imwe onene anko ikala mondongioongwa yalonga unene.  \nPontele yondongi, anko pali ompangu imwe ongwa, yayula onontemo novifwo apa ongadu yendaokukayotela okatenya nokuyombela.  \nOvinyama ovinyingi anko vihole pompangu oyo. Angoo, vyavela owoma wokwendapo. Ovyo ankovyasoka okutiwa mavinumatwa, ceci okuti, oyo kaili omafwo ilya vala ohitu .  \nOmpangu yaco anko oongwa unene, iya onompopyombayama kwaayo mbwivala liwa mocilongo.  \nOntiki imwe, okatenya anko katwa nawa Ekwandambolo lyakapupulile ompangu yokulikoha, ceci anko lyatokotetelwa unene. Mokupupula ompangu ongwa yokulikohela, lyahokekela na Mbambi, ocinyama cimwe ocikulu mohika avatompola.  \nMbambi watolela Kwandambolo:  \n-Anko upupula ompangu yokulikohela, pena ompanguimwe ongwa yavyuka nawa nawa apa mokelikohela. Ango muhekulu yompangu oyo ulyavala ohitu, iyaanawike uhanda okukala ukulya kwoe.  \nEkwandambolo lyapandula Mbambi, mweci emutolela, ontiki oyo alihaende okukelikoha.  \nMuhuka cee, Ekwandanbolo lyakapupula ompangu onkwavo yokulikohela. Mwaaco, olyo lyavasa ompangu ongwa yavyuka nawa nawa yemutolele Mbambi ","cbCaiaOZvgiiAY8X","https://ap.wps.com/l/cbCaiaOZvgiiAY8X","pdf",7920712,4,1,32,"Portuguese","pt",112,"# Ongandu no Cikondombolo\n## O Jacaré e o Galo\n## Mensagens e ensinamentos do conto\n## Interações entre Mbambi, Ekwandambolo e Njamba","[{\"question\":\"Quem são os personagens principais do conto?\",\"answer\":\"Os personagens centrais são Ekwandambolo, Mbambi e Njamba, além de outros animais mencionados na história.\"},{\"question\":\"Qual é o ensinamento associado ao ato de “apupula” a comida/animal na história?\",\"answer\":\"A narrativa enfatiza que observar e aprender sobre o modo correto de se alimentar e agir leva a consequências positivas, com orientação de Mbambi.\"},{\"question\":\"Como o livro contribui para a valorização das línguas de Angola?\",\"answer\":\"A obra integra línguas angolanas nativas em livros infantis bilingues, defendendo a preservação, o conhecimento e o uso valorizado dessas línguas em igualdade com o português.\"}]","Ongandu no Cikondombolo - O Jacaré e o Galo | PDF",1784368475,49,{"code":4,"msg":32,"data":33},"ok",{"site_id":25,"language":24,"slug":34,"title":13,"keywords":35,"description":14,"schema_data":36,"social_meta":87,"head_meta":89,"extra_data":91,"updated_unix":29},"ongandu-no-cikondombolo-the-alligator-and-the-rooster","",{"@graph":37,"@context":86},[38,54,69],{"@type":39,"itemListElement":40},"BreadcrumbList",[41,45,49,52],{"item":42,"name":43,"@type":44,"position":21},"https://docshare.wps.com","Home","ListItem",{"item":46,"name":47,"@type":44,"position":48},"https://docshare.wps.com/pt/document/","Document",2,{"item":50,"name":12,"@type":44,"position":51},"https://docshare.wps.com/pt/document/literatura/",3,{"item":53,"name":13,"@type":44,"position":20},"https://docshare.wps.com/pt/document/ongandu-no-cikondombolo-the-alligator-and-the-rooster/97877/",{"url":53,"name":13,"@type":55,"author":56,"headline":13,"publisher":58,"fileFormat":61,"inLanguage":24,"description":14,"dateModified":62,"datePublished":63,"encodingFormat":61,"isAccessibleForFree":64,"interactionStatistic":65},"DigitalDocument",{"name":9,"@type":57},"Person",{"url":42,"name":59,"@type":60},"DocShare","Organization","application/pdf","2026-07-31","2026-07-18",true,{"@type":66,"interactionType":67,"userInteractionCount":20},"InteractionCounter",{"@type":68},"ViewAction",{"@type":70,"mainEntity":71},"FAQPage",[72,78,82],{"name":73,"@type":74,"acceptedAnswer":75},"Quem são os personagens principais do conto?","Question",{"text":76,"@type":77},"Os personagens centrais são Ekwandambolo, Mbambi e Njamba, além de outros animais mencionados na história.","Answer",{"name":79,"@type":74,"acceptedAnswer":80},"Qual é o ensinamento associado ao ato de “apupula” a comida/animal na história?",{"text":81,"@type":77},"A narrativa enfatiza que observar e aprender sobre o modo correto de se alimentar e agir leva a consequências positivas, com orientação de Mbambi.",{"name":83,"@type":74,"acceptedAnswer":84},"Como o livro contribui para a valorização das línguas de Angola?",{"text":85,"@type":77},"A obra integra línguas angolanas nativas em livros infantis bilingues, defendendo a preservação, o conhecimento e o uso valorizado dessas línguas em igualdade com o português.","https://schema.org",{"og:url":53,"og:type":88,"og:title":13,"og:site_name":59,"og:description":14},"article",{"robots":90,"canonical":53},"index,follow",{"doc_id":7,"site_id":25},{"code":4,"msg":5,"data":93},[94,99,103,107,111,115,117,120,124,128],{"id":95,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":96,"show_sort_weight":97,"slug":98},26,"Contos e Romances",60,"story-novel",{"id":100,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":101,"show_sort_weight":97,"slug":102},46,"Estilo de Vida","lifestyle",{"id":104,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":105,"show_sort_weight":97,"slug":106},28,"Exames","exam",{"id":108,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":109,"show_sort_weight":97,"slug":110},47,"Geral","general",{"id":112,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":113,"show_sort_weight":97,"slug":114},29,"Histórias em Quadrinhos","comic",{"id":11,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":12,"show_sort_weight":97,"slug":116},"literature",{"id":22,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":118,"show_sort_weight":97,"slug":119},"Pesquisa e Relatórios","research-report",{"id":121,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":122,"show_sort_weight":97,"slug":123},33,"Religião e Espiritualidade","religion-spirituality",{"id":125,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":126,"show_sort_weight":97,"slug":127},31,"Saúde e Cuidados","healthcare",{"id":129,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":130,"show_sort_weight":97,"slug":131},45,"Tecnologia","technology"]