[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"doc-detail-54824-pt":3,"doc-seo-54824-112":31,"detail-sidebar-cat-0-pt-112":93},{"code":4,"msg":5,"data":6},0,"success",{"doc_id":7,"user_id":8,"nickname":9,"user_avatar":10,"doc_module":4,"category_id":11,"category_name":12,"doc_title":13,"doc_description":14,"doc_content":15,"file_id":16,"file_url":17,"file_type":18,"file_size":19,"view_count":20,"is_deleted":4,"is_public":21,"is_downloadable":21,"audit_status":21,"page_count":22,"language":23,"language_code":24,"site_id":25,"html_lang":24,"table_of_contents":26,"faqs":27,"seo_title":28,"seo_description":14,"update_tm":29,"read_time":30},54824,4810365810221,"Aurora","https://ap-avatar.wpscdn.com/davatar_155a257f0dc6eb9ab79c44ca47cae57d",26,"Contos e Romances","Carla and the Mystery of How Airplanes Fly","A narrativa em crioulo malaio (línha de português) acompanha Carla durante a aula de ciências, quando vê e deseja entender por que os aviões conseguem voar. A personagem procura informação na biblioteca e aprende que a possibilidade de voar depende de forças, máquinas e desenho das asas, além da ação dos motores e da transformação de energia. O texto explica o papel das hélices/acionamento, da força gerada e da interação entre asas e ar para produzir sustentação e movimento no céu.","Oinsá Aviaun sira Semo? Aditi Sarawagi  \nLavanya Karthik  \nCarla gosta atu haree manu semo . Iha loron ida, durante klase siénsia, nia hateke sai husi janela no haree makikit semo namlele ihalalehan. Nia haksolok haree buat barak semo, inklui manu no mós aviaun.  \nManorin foun iha Carla nia klase husu ba Carla,”iha-ne’e, ó nia naran saida? Tuir loloos ó labele haree mai kuadru ka?” Karla hamriik lalais no dehan,”Deskulpa señora Profesora, ha’u haree hela makikit ida. Ha’u hakarak ita  \nbele semo hanesan manu ida, ka hanesanaviaun ida.””Ó nia naran saida?””Carla.”  \n”Wow furak oinsá! Ó hatene katak Carla ne’e naran primeiru husi feto Í ndia ne’ebé sai pilotu mós? Profesora dehan ha’u-nia naran Sizne, hanesan manu nia naran . Ó hatene, sizne mak manu boot ida-ne’ebé semo .” ”Carla, ó tenke pasa tempu balu iha biblioteka. Ha’u fiar iha livru barak kona-ba manu sira nosemo, no má kina sira-ne’ebé semo hanesanaviaun.”  \nDurante loron hira tuirmai, Carla kontente  \nloos aprende barak kona-ba manu sira, no kona-ba aviaun.  \nCarla aprende katak ema moris mós belesemo, maibé la hanesan manu sira . Ita belesemo ba kualké r sidade iha mundu iha aviaunida, ema nia invensaun boot ida. Ho ajudahusi mákina, ita mós bele esperensia ksolokhusi semo iha kalohan laran . Manu sira mak kriasaun ne’ebé la presiza má kina li’ur atusemo . Baibain, manu ida nia liras sira boot liu fali ninia isin-lolon. Manu nia liras sira kmaanno halo manu sira bele semo .  \n6  \nAviaun sira boot no todan loos. Hanesan de’it manu sira, aviaun sira iha liras iha sorin-sorinne’ebé ajuda sira atu semo . Aviaun nia liras sira modelu hanesan de’it ho manu sira-nia liras-kurva iha leten no tetuk iha hun (kraik) ne’ebé ajuda sira atu semo aas iha lalehan.  \nManu sira baku sira-nia liras atu semo, maskenune’e ita nunka haree aviaun ida baku nia liras sira! Manu sira baku sira-nia liras tanbasira uza anin atu dudu sira-nia isin sa’e baleten. Aviaun sira mós semo ho ajuda husi forsa anin nian. Mákina ida-ne’e uza motó riha nia isin laran atu kria anin ne’ebé huu iha aviaun nia okos .  \nMotór ne’e má kina forte ida-ne’ebé iha funsaun hanesan aviaun nia kakutak.  \nHanesan de’it manu uza ninia hanoin no lójika atu hatudu dalan ba nia semo, motó r ajudaaviaun sira atu dudu sira iha rai leten no atu ajuda sira la’o ba oin. Bainhira aviaun nia motó r sunu mina, sira husik gás manas ihavelosidade aas ne’ebé dudu anin husi má kinania kotuk atu dudu aviaun muda ba oin.","cbCaigzLjHIUkRpv","https://ap.wps.com/l/cbCaigzLjHIUkRpv","pdf",1372880,5,1,20,"Portuguese","pt",112,"# Carla e a curiosidade\n## Conversa na sala de aula\n## A pesquisa na biblioteca\n# Como os aviões voam\n## As asas e a sustentação\n## Motores, energia e direção","[{\"question\":\"Por que Carla fica curiosa sobre como os aviões voam?\",\"answer\":\"Carla observa um avião pela janela durante a aula e quer entender como ele consegue voar. Essa curiosidade leva-a a procurar mais informações.\"},{\"question\":\"Que conselho a professora dá a Carla para aprender mais?\",\"answer\":\"A professora sugere que Carla passe algum tempo na biblioteca e leia livros sobre os animais que voam e sobre como eles se relacionam com o assunto.\"},{\"question\":\"Quais são os principais fatores que o texto aponta para o voo dos aviões?\",\"answer\":\"O texto destaca a ação das asas e suas formas, o papel das forças geradas no ar e a contribuição do motor, que usa energia para produzir movimento e sustentação.\"}]","Carla and the Mystery of How Airplanes Fly | PDF",1783679750,31,{"code":4,"msg":32,"data":33},"ok",{"site_id":25,"language":24,"slug":34,"title":13,"keywords":35,"description":14,"schema_data":36,"social_meta":88,"head_meta":90,"extra_data":92,"updated_unix":29},"carla-and-the-mystery-of-how-airplanes-fly","",{"@graph":37,"@context":87},[38,55,70],{"@type":39,"itemListElement":40},"BreadcrumbList",[41,45,49,52],{"item":42,"name":43,"@type":44,"position":21},"https://docshare.wps.com","Home","ListItem",{"item":46,"name":47,"@type":44,"position":48},"https://docshare.wps.com/pt/document/","Document",2,{"item":50,"name":12,"@type":44,"position":51},"https://docshare.wps.com/pt/document/contos-e-romances/",3,{"item":53,"name":13,"@type":44,"position":54},"https://docshare.wps.com/pt/document/carla-and-the-mystery-of-how-airplanes-fly/54824/",4,{"url":53,"name":13,"@type":56,"author":57,"headline":13,"publisher":59,"fileFormat":62,"inLanguage":24,"description":14,"dateModified":63,"datePublished":64,"encodingFormat":62,"isAccessibleForFree":65,"interactionStatistic":66},"DigitalDocument",{"name":9,"@type":58},"Person",{"url":42,"name":60,"@type":61},"DocShare","Organization","application/pdf","2026-08-16","2026-07-10",true,{"@type":67,"interactionType":68,"userInteractionCount":20},"InteractionCounter",{"@type":69},"ViewAction",{"@type":71,"mainEntity":72},"FAQPage",[73,79,83],{"name":74,"@type":75,"acceptedAnswer":76},"Por que Carla fica curiosa sobre como os aviões voam?","Question",{"text":77,"@type":78},"Carla observa um avião pela janela durante a aula e quer entender como ele consegue voar. Essa curiosidade leva-a a procurar mais informações.","Answer",{"name":80,"@type":75,"acceptedAnswer":81},"Que conselho a professora dá a Carla para aprender mais?",{"text":82,"@type":78},"A professora sugere que Carla passe algum tempo na biblioteca e leia livros sobre os animais que voam e sobre como eles se relacionam com o assunto.",{"name":84,"@type":75,"acceptedAnswer":85},"Quais são os principais fatores que o texto aponta para o voo dos aviões?",{"text":86,"@type":78},"O texto destaca a ação das asas e suas formas, o papel das forças geradas no ar e a contribuição do motor, que usa energia para produzir movimento e sustentação.","https://schema.org",{"og:url":53,"og:type":89,"og:title":13,"og:site_name":60,"og:description":14},"article",{"robots":91,"canonical":53},"index,follow",{"doc_id":7,"site_id":25},{"code":4,"msg":5,"data":94},[95,98,102,106,110,114,118,122,126,129],{"id":11,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":12,"show_sort_weight":96,"slug":97},60,"story-novel",{"id":99,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":100,"show_sort_weight":96,"slug":101},46,"Estilo de Vida","lifestyle",{"id":103,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":104,"show_sort_weight":96,"slug":105},28,"Exames","exam",{"id":107,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":108,"show_sort_weight":96,"slug":109},47,"Geral","general",{"id":111,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":112,"show_sort_weight":96,"slug":113},29,"Histórias em Quadrinhos","comic",{"id":115,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":116,"show_sort_weight":96,"slug":117},27,"Literatura","literature",{"id":119,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":120,"show_sort_weight":96,"slug":121},32,"Pesquisa e Relatórios","research-report",{"id":123,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":124,"show_sort_weight":96,"slug":125},33,"Religião e Espiritualidade","religion-spirituality",{"id":30,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":127,"show_sort_weight":96,"slug":128},"Saúde e Cuidados","healthcare",{"id":130,"doc_module":4,"doc_module_name":47,"category_name":131,"show_sort_weight":96,"slug":132},45,"Tecnologia","technology"]