[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"detail-sidebar-cat-0-es-110":3,"doc-seo-311957-110":49,"doc-detail-311957-es":123},{"code":4,"msg":5,"data":6},0,"success",[7,13,17,21,25,29,33,37,41,45],{"id":8,"doc_module":4,"doc_module_name":9,"category_name":10,"show_sort_weight":11,"slug":12},39,"Document","Cómic",60,"comic",{"id":14,"doc_module":4,"doc_module_name":9,"category_name":15,"show_sort_weight":11,"slug":16},43,"Estilo de Vida","lifestyle",{"id":18,"doc_module":4,"doc_module_name":9,"category_name":19,"show_sort_weight":11,"slug":20},38,"Examen","exam",{"id":22,"doc_module":4,"doc_module_name":9,"category_name":23,"show_sort_weight":11,"slug":24},44,"General","general",{"id":26,"doc_module":4,"doc_module_name":9,"category_name":27,"show_sort_weight":11,"slug":28},41,"Investigación e Informes","research-report",{"id":30,"doc_module":4,"doc_module_name":9,"category_name":31,"show_sort_weight":11,"slug":32},37,"Literatura","literature",{"id":34,"doc_module":4,"doc_module_name":9,"category_name":35,"show_sort_weight":11,"slug":36},22,"Relatos y Novelas","story-novel",{"id":38,"doc_module":4,"doc_module_name":9,"category_name":39,"show_sort_weight":11,"slug":40},42,"Religión y Espiritualidad","religion-spirituality",{"id":42,"doc_module":4,"doc_module_name":9,"category_name":43,"show_sort_weight":11,"slug":44},40,"Salud y Atención Médica","healthcare",{"id":46,"doc_module":4,"doc_module_name":9,"category_name":47,"show_sort_weight":11,"slug":48},24,"Tecnología","technology",{"code":4,"msg":50,"data":51},"ok",{"site_id":52,"language":53,"slug":54,"title":55,"keywords":56,"description":57,"schema_data":58,"social_meta":116,"head_meta":118,"extra_data":120,"updated_unix":122},110,"es","winaypacha-yatikipanasataki","WinayPacha - Yatikipañasataki","","Publicación quincenal vinculada al Ministerio de Educación del Estado Plurinacional, presentada como “WiñayPacha/WinayPacha” y organizada con contenidos en torno a la enseñanza. Incluye secciones de explicación sobre “phaxsi” y su calendario, con “NAYRIRI TIRSU” y “PAYIRI TIRSU”, definiciones del mes, distribución de días, y referencias a nombres de los días. También reúne orientaciones didácticas sobre rutinas, clima estacional y actividades de práctica para una planificación semanal y mensual.",{"@graph":59,"@context":115},[60,77,98],{"@type":61,"itemListElement":62},"BreadcrumbList",[63,68,71,74],{"item":64,"name":65,"@type":66,"position":67},"https://docshare.wps.com","Home","ListItem",1,{"item":69,"name":9,"@type":66,"position":70},"https://docshare.wps.com/es/document/",2,{"item":72,"name":19,"@type":66,"position":73},"https://docshare.wps.com/es/document/examen/",3,{"item":75,"name":55,"@type":66,"position":76},"https://docshare.wps.com/es/document/winaypacha-yatikipanasataki/311957/",4,{"url":75,"name":55,"@type":78,"image":79,"author":84,"headline":55,"publisher":87,"fileFormat":90,"inLanguage":53,"description":57,"dateModified":91,"datePublished":92,"encodingFormat":90,"isAccessibleForFree":93,"interactionStatistic":94},"DigitalDocument",{"url":80,"@type":81,"width":82,"height":83},"https://docshare.wps.com/thumbnails/winaypacha-yatikipanasataki/311957.png","ImageObject",300,407,{"name":85,"@type":86},"Emma Wilson","Person",{"url":64,"name":88,"@type":89},"DocShare","Organization","application/pdf","2026-10-17","2026-09-20",true,{"@type":95,"interactionType":96,"userInteractionCount":76},"InteractionCounter",{"@type":97},"ViewAction",{"@type":99,"mainEntity":100},"FAQPage",[101,107,111],{"name":102,"@type":103,"acceptedAnswer":104},"¿Qué es “WiñayPacha/WinayPacha” y cómo se presenta en el documento?","Question",{"text":105,"@type":106},"Se presenta como una publicación quincenal del Ministerio de Educación del Estado Plurinacional “Yaticha Kamana”. Se asocian además responsables y datos editoriales.","Answer",{"name":108,"@type":103,"acceptedAnswer":109},"¿Qué significa “phaxsi” según el texto?",{"text":110,"@type":106},"El documento indica que “phaxsi” se relaciona con el ciclo mensual y su forma de comprenderse mediante su correspondencia de semanas y días.",{"name":112,"@type":103,"acceptedAnswer":113},"¿Cómo se organizan las secciones “NAYRIRI TIRSU” y “PAYIRI TIRSU”?",{"text":114,"@type":106},"Se listan nombres de meses dentro de dos grupos de “tirsu”, describiendo la secuencia de “phaxsi” y su estructura.","https://schema.org",{"og:url":75,"og:type":117,"og:title":55,"og:site_name":88,"og:description":57},"article",{"robots":119,"canonical":75},"index,follow",{"doc_id":121,"site_id":52},311957,1791213685,{"code":4,"msg":5,"data":124},{"doc_id":121,"user_id":125,"nickname":85,"user_avatar":126,"doc_module":4,"category_id":18,"category_name":19,"doc_title":55,"doc_description":57,"doc_content":127,"file_id":128,"file_url":129,"file_type":130,"file_size":131,"view_count":76,"is_deleted":4,"is_public":67,"is_downloadable":67,"audit_status":67,"page_count":132,"language":133,"language_code":53,"site_id":52,"html_lang":53,"table_of_contents":134,"faqs":135,"seo_title":136,"seo_description":57,"update_tm":137,"read_time":138},3848291630094,"https://eur-avatar.wpscdn.com/davatar_085a072bc5b1113ac321206ff7593b45","qamañataki  \nLlamayu phaxsi 2012 mara  \nTunka suxtani  \n16  \nAymara aru Ullaña Qillqaña Yatiqañataki   \nCHUQI YAPU-BOLIVIA  \nUTJIRINAKA  \nPhaxsinakana sutipa .....................................................................3  \nMaya phaxsina simananakapa..................................................4  \nUrunkana sutipa .............................................................................5  \nPachana sarawipa ..........................................................................6  \nAchuyawina sapa phaxsi lurawinaka ....................................7  \nYatikipañasataki .............................................................................8  \n“WiñayPacha”  \nEs una publicación quincenal del Ministerio de Educación del Estado Plurinacional.  \nYaticha Kamana.  \nPURAPA SARA, WALJA ARUTA, JACH’A AMTAT’AQA.  \nAv. Arce Nº 2147  \nTeléfono: 2442144 – 2442074  \n[e-mail: winaypacha@minedu.gob.bo](e-mail: winaypacha@minedu.gob.bo)  \nYaticha Kamani: Roberto Aguilar Gómez  \nUPIIP Irpiri: Walter Gutiérrez Mena  \nYanapirinaka: Aurora Quinteros  \nSalustiano Ayma Morales  \nQillqiri: Gregoria Callizaya Quispe  \nJullinaka: Aymara marka-CEA  \nGregoria Callizaya Q.  \nK’achachiri: ORURO Artes Gráficas s.r.l.  \nQillqsuri utt’awi:  \nYaticha Kamanana wakt’ayata “TALLER DE SOCIALIZACIÓN Y VALIDACIÓN DE LA REVISTA‘WINAYPACHA’, tantachawina Aymara sarawxata, aymara arxata yatiñanakapampi yanapt’asisa uñakipirinaka:  \nEscuela Superior de Formación de Maestros Warisata  \nEscuela Superior de Formación de Maestros Bautista Saavedra Santiago de Huata Escuela Superior de Formación de Maestros Ángel Mendoza Justiniano  \nEscuela Superior de Formación de Maestros René Barrientos Ortuno  \nEscuela Superior de Formación de Maestros Técnico Humanístico El Alto Escuela Superior de Formación de Maestros Villa Aroma Escuela de Gestión Pública Plurinacional -EGPP Universidad Mayor de San Andrés - UMSA Universidad Pública del El Alto-UPEA Universidad Indígena Boliviana Aymara TUPAK KATARI – UNIBOL  \nYaqha yatiña utanakana aymara arutayatichirinaka  \n“Unidad Educativa INICUA Palos Blancos”  \n“Unidad Educativa Tuli Grande”  \n“Centro de Apoyo Educativo Machaqa”  \nOrganizaciones sociales  \nConfederación Nacional de Mujeres Indígenas Originarias de Bolivia  \nFederación Departamental de Mujeres Indígenas Originarias La Paz  \n2 Paya  \nPhaxsinakana sutipa  \nMaya maraxa, paya tirsuniwa; sapa tirsuxa suqta phaxsinirakiwa, jichhaxa uka phaxsinakana sutipa uñt’añani.  \nNAYRIRI TIRSU:  \nWillka kuti phaxsi  \nLlumpaqa phaxsi  \nSata qallta phaxsi  \nTaypi sata phaxsi  \nLapaka phaxsi Jallu qallta phaxsi.  \nPAYIRI TIRSU:  \nChinuqa phaxsi Anata phaxsi Achuqa phaxsi Qasawi phaxsi Llamayu phaxsi Mara t’aqa phaxsi  \nAmthapiñasataki:  \nMaya maraxa paya   . Jichhaxa, nayriri tirsu phaxsina sutinakapaqillt’añani.  \nKimsa 3  \nWillka kuti phaxsi  \nNAYRIRI TIRSU  \nMaya phaxsina simananakapa  \nMaya phaxsixa pusi simananiwa, sapa simanaxa paqallqu uruniwa; uka pusi simanana urunakapaxa kikpakiwa.  \nGenaro Clares, aymara sawita yatxatata tataxa “Aymara sarawinxa, maya phaxsixa pätunka kimsaqallqu uruniwa, siwa; kunatsa ukhamaxa? ukaxa mä simanaxa paqallqu uruniwa, uka paqallqu uru pusi kuti mirtayataxa, pätunkakimsaqallquni uru phuqhatawa (4 x 7=28), ukata ukhamaxa\" siwa.  \nSapa marasa, paqallqu phaxsixa 31 uruni, pusi phaxsixa 30 uruni, maya phaxsixa 28 uruni ukhamawa; sapa pusi marata anata phaxsixa 29 urunirakiwa.  \n‘Phaxsi’ aruna paya amuyupa:  \n Phaxsixa sapa kimsa tunka, kimsa tunka mayani urunakawa, ukawa maya amuyupaxa.  \n Phaxsixa arumanaka muruq’pachasa chikatakisa laqampunajalsunisa qhanaskixa, ukaxa maya amuyuparakiwa.  \nPhaxsina sarawipa/ phaxst’anaka.  \nUrt’a  \nAchachi phaxsi  \nJayri  \nWawa phaxsi  \nUrunakana sutipa  \nSimanaxa paqallqu uruniwa. Uka urunakana sutipa aymara aruta qillqt’asauñt’añani:  \nSimanana urunakapa.  \nKurmi uru – sábado Willka uru – domingo Phaxsi uru – lunes Ati uru – martes Wara uru – miercoles Illapa uru – jueves Uru üru – viernes  \nAmthapiñat","cbCaitNPYKf6zscp","https://ap.wps.com/l/cbCaitNPYKf6zscp","pdf",9847564,8,"Spanish","# Phaxsinakana sutipa\n## Maya phaxsina simananakapa\n## Urunkana sutipa\n## Pachana sarawipa\n## Achuyawina sapa phaxsi lurawinaka\n## Yatikipañasataki\n# “WiñayPacha”\n## NAYRIRI TIRSU: Willka kuti phaxsi\n## PAYIRI TIRSU: Chinuqa phaxsi\n## Amthapiñasataki\n# Urunakana sutipa\n## Simanana urunakapa\n## Kurmi uru – sábado\n## Phaxsinakana sarawipa/phaxst’anaka\n# Pachana sarawipa\n## Awti pacha\n## Jallupacha\n# Sapa phaxsi achuyawina sara thakhipa","[{\"question\":\"¿Qué es “WiñayPacha/WinayPacha” y cómo se presenta en el documento?\",\"answer\":\"Se presenta como una publicación quincenal del Ministerio de Educación del Estado Plurinacional “Yaticha Kamana”. Se asocian además responsables y datos editoriales.\"},{\"question\":\"¿Qué significa “phaxsi” según el texto?\",\"answer\":\"El documento indica que “phaxsi” se relaciona con el ciclo mensual y su forma de comprenderse mediante su correspondencia de semanas y días.\"},{\"question\":\"¿Cómo se organizan las secciones “NAYRIRI TIRSU” y “PAYIRI TIRSU”?\",\"answer\":\"Se listan nombres de meses dentro de dos grupos de “tirsu”, describiendo la secuencia de “phaxsi” y su estructura.\"}]","WinayPacha - Yatikipañasataki | PDF",1789895032,12]