[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"doc-detail-63132-es":3,"doc-seo-63132-110":30,"detail-sidebar-cat-0-es-110":83},{"code":4,"msg":5,"data":6},0,"success",{"doc_id":7,"user_id":8,"nickname":9,"user_avatar":10,"doc_module":4,"category_id":11,"category_name":12,"doc_title":13,"doc_description":14,"doc_content":15,"file_id":16,"file_url":17,"file_type":18,"file_size":19,"view_count":20,"is_deleted":4,"is_public":21,"is_downloadable":21,"audit_status":21,"page_count":22,"language":23,"language_code":24,"site_id":25,"html_lang":24,"table_of_contents":26,"faqs":27,"seo_title":13,"seo_description":14,"update_tm":28,"read_time":29},63132,7971461741311,"Ophelia","https://ap-avatar.wpscdn.com/avatar/74000253aff267980c6?x-image-process=image/resize,m_fixed,w_180,h_180&k=1779345379180704826",40,"Salud y Atención Médica","Sistematización de Experiencias de Salud Preventiva a Través del Consumo de Agua en la Nutrición en Unidades Educativas Carmelo Nay y Metodista Caranavi","Sistematización de experiencias orientadas a la salud preventiva mediante la concientización del consumo de agua en la nutrición en unidades educativas Carmelo Nay y Metodista Caranavi. El trabajo analiza causas de la baja ingesta de agua vinculadas a factores económicos, culturales y problemas sociales, destacando su impacto educativo en la fatiga física e intelectual, la deshidratación y la baja participación estudiantil. Integra un marco contextual y metodológico, objetivos, preguntas clave, técnicas e instrumentos, relatos individuales, y un análisis comparativo para sustentar conclusiones y recomendaciones.","ESCUELA SUPERIOR DE FORMACIÓN DE MAESTRAS Y MAESTROS  \n“SIMON BOLIVAR”  \nUnidad Académica CARANAVI  \nSISTEMATIZACIÓN DE EXPERENCIAS DE SALUD PREVENTIVA A TRAVÉS DEL CONSUMO DE AGUA EN LA NUTRICIÓN EN LAS UNIDADES EDUCATIVAS CARMELO NAY Y METODISTA CARANAVI.  \nTrabajo Final para optar al grado académico de Licenciatura otorgado por la ESFM en el marco del Programa de Formación Complementaria de Maestras y Maestros en Ejercicio-PROFOCOM  \nEquipo de Sistematización:  \n1. Marisol Viky Blanco Huiza  \n2. Loida Luisa Cutipa Pillco  \n3. Dora Alicia Suñagua Tarqui  \nTutor:  \nLic. Braulio Quino Chavez  \nU.A. CARANAVI, 2014  \nAGRADECIMIENTOS  \nA Dios por la maravilla de su creación, porque podemos disfrutar del fruto delas plantas.  \nA nuestras familias por su apoyo incondicional.  \nA la Comunidad Educativa.  \nAl gobierno por el Programa de Formación Complementaria  \nPROFOCOM.  \nINDICE  \nPágina  \nRESUMEN (LENGUA NATIVA) INTRODUCCIÓN…………………………………………………………………..………… 1  \nANTECEDENTES………………………………………………………………….. 3  \n1. MARCO CONTEXTUAL………………………………………………..….… 5  \n2. MARCO METODOLÓGICO…………………………………………………….……. 6  \n2.1 Experiencia a sistematizar ………………………………………………................... 6  \n2.2 Objetivos de la sistematización……………………………………….…………..….. 8  \na. Objetivo Teórico………..……………………………………………….……………… 8  \nb. Objetivos prácticos……………………………………………………….………….... 8  \n2.3 PREGUNTAS CLAVES…………………………………………………………….… 8  \n2.4 Técnicas e instrumentos de sistematización……………………..…………….…... 10  \n3. RELATO Y ANÁLISIS INDIVIDUAL DE LA EXPERIENCIA DE TRANSFORMACIÓN DE LA PRACTICA EDUCATIVA……………...……….…… 12  \na. Relato de Experiencia, Maestra 1 Marisol Viky Blanco Huiza ………………..…. 12  \nb. Relato de Experiencia, Maestra 2 Loida Luisa Cutipa Pillco …………..…….…… 25  \nc. Relato de Experiencia, Maestra 3 Dora Alicia Suñagua Tarqui…………….……. 35  \n5. ANALISIS Y COMPARACION DE LA SISTEMATIZACION DEL CONSUMODE AGUA Y LA NUTRICION…………………………………………………….………. 45  \nCONCLUSIONES Y RECOMENDACIONES….………………………...……..……….. 61  \nBIBLIOGRAFÍA………………………………………………………………….………... 63  \nANEXOS INDIVIDUALES…………………………………………………………………. 66  \na. Anexo Maestra 1 Marisol Viky Blanco Huiza ………………………………………. 66  \nb. Anexo Maestra 2 Loida Luisa Cutipa Pillco …………..…………………………….. 71  \nc. Anexo Maestra 3 Dora Alicia Suñagua Tarqui………………………………..…… 78  \nANEXO GRUPAL…………………………………………………………………………… 83  \nRESUMEN  \n(LENGUA NATIVA)  \nNayrakataja jathichirjamaj pa yathikan utanakanja Carmelo Nay ukamaraki Metodista Caranawi satanakaja. parlaphawa aca jacan yatichawi. Yatiquirinakaja jan walyunñakanipjana, thukanaka, ukamaraki ikik ikisiphana yatikan utamankana, sapurusti ukatunjañaskanwa, ma uruja parlasiptwa yatichiri masinakampi aca problimata. Ukasti parlaquipthaptwa kunjams yanapsnaja aca yatiquirinakaru, mallkuruw jisthiriw saraptua.  \nKunjamaphansa naira jaquinakaja sasina. Jupanajaj janiw kullir tatar saraphanti, jupanakaj janiw usuñja untrapkanti, umja umapjanwa jalsu umata, phuju umata, jawirumata, aka umanakaj komapjanwa jichaj umaj janiw k’humakiti kunajman k’hañunkaniwumaj konchuntata janiw umth’añjamakiti.  \nYatichirjamaja, yatikirinakanja munaphwa uma sapur umaphaspha uca, kokanacanachunacapa mank’aphaspha uca. Jan usuntañanacapataki, jan p’eque usuñapataqui, kunaman usunakwa jarkaqui umaja. Janiw munapti ma uruja usumpijachañanakapa.  \nYatiquirinacaja yali cusisisaw yatekapje, ukamaraquiw umsa umapharaqui, yaquipanakaja armasipharaquiya. Yali ch’amaw yatinuktanaj sapur quimsaqhalku wasu umaña saphewa.  \nUkamaraki parlasipharatwa markan jaquirinacampija tata felixumpi akam sasinawa parlaquipthi uma tuqueta: Naruj parlaphetuwa umatja. Wal jinchupphitu jan usuñamataquij wal umja umañamajj sasina. Nayaj tiendampuw sapur irnattha coca cola, papaya sapuruw umthastanja. Janiw waliquiti wali qhal usumpiw irpantasiptanja. Chamaw jichuñatañaja um umañaja nayaj janipuniw puitkti. Aca janchi jaquitaqueja uma waly wallaqueyasipham umañataqui, uqhamatwa jan usuñataqui.  \nINTRODUCCIÓN  \nEl presente trabajo está orientado a ","cbCaipV0k2x9zcvU","https://ap.wps.com/l/cbCaipV0k2x9zcvU","pdf",3074810,4,1,102,"Spanish","es",110,"# Resumen (Lengua nativa)\n# Introducción\n# Antecedentes\n# Marco contextual\n# Marco metodológico\n## Experiencia a sistematizar\n## Objetivos de la sistematización\n## Preguntas clave\n## Técnicas e instrumentos de sistematización\n# Relato y análisis individual de la experiencia\n# Análisis y comparación de la sistematización\n# Conclusiones y recomendaciones\n# Bibliografía\n# Anexos individuales\n# Anexo grupal","[{\"question\":\"Cómo afecta la deshidratación y el bajo nivel de agua al desempeño estudiantil?\",\"answer\":\"Incide en la educación a través de fatiga física e intelectual, cansancio y menor participación en actividades curriculares y extracurriculares.\"}]",1783976262,157,{"code":4,"msg":31,"data":32},"ok",{"site_id":25,"language":24,"slug":33,"title":13,"keywords":34,"description":14,"schema_data":35,"social_meta":78,"head_meta":80,"extra_data":82,"updated_unix":28},"systematization-of-preventive-health-experiences-through-water-consumption-in-nutrition-in-carmelo-nay-and-metodista-caranavi-educational-units","",{"@graph":36,"@context":77},[37,53,68],{"@type":38,"itemListElement":39},"BreadcrumbList",[40,44,48,51],{"item":41,"name":42,"@type":43,"position":21},"https://docshare.wps.com","Home","ListItem",{"item":45,"name":46,"@type":43,"position":47},"https://docshare.wps.com/es/document/","Document",2,{"item":49,"name":12,"@type":43,"position":50},"https://docshare.wps.com/es/document/salud-y-atención-médica/",3,{"item":52,"name":13,"@type":43,"position":20},"https://docshare.wps.com/es/document/systematization-of-preventive-health-experiences-through-water-consumption-in-nutrition-in-carmelo-nay-and-metodista-caranavi-educational-units/63132/",{"url":52,"name":13,"@type":54,"author":55,"headline":13,"publisher":57,"fileFormat":60,"inLanguage":24,"description":14,"dateModified":61,"datePublished":62,"encodingFormat":60,"isAccessibleForFree":63,"interactionStatistic":64},"DigitalDocument",{"name":9,"@type":56},"Person",{"url":41,"name":58,"@type":59},"DocShare","Organization","application/pdf","2026-07-24","2026-07-13",true,{"@type":65,"interactionType":66,"userInteractionCount":20},"InteractionCounter",{"@type":67},"ViewAction",{"@type":69,"mainEntity":70},"FAQPage",[71],{"name":72,"@type":73,"acceptedAnswer":74},"Cómo afecta la deshidratación y el bajo nivel de agua al desempeño estudiantil?","Question",{"text":75,"@type":76},"Incide en la educación a través de fatiga física e intelectual, cansancio y menor participación en actividades curriculares y extracurriculares.","Answer","https://schema.org",{"og:url":52,"og:type":79,"og:title":13,"og:site_name":58,"og:description":14},"article",{"robots":81,"canonical":52},"index,follow",{"doc_id":7,"site_id":25},{"code":4,"msg":5,"data":84},[85,90,94,98,102,106,110,114,118,120],{"id":86,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":87,"show_sort_weight":88,"slug":89},39,"Cómic",60,"comic",{"id":91,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":92,"show_sort_weight":88,"slug":93},43,"Estilo de Vida","lifestyle",{"id":95,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":96,"show_sort_weight":88,"slug":97},38,"Examen","exam",{"id":99,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":100,"show_sort_weight":88,"slug":101},44,"General","general",{"id":103,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":104,"show_sort_weight":88,"slug":105},41,"Investigación e Informes","research-report",{"id":107,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":108,"show_sort_weight":88,"slug":109},37,"Literatura","literature",{"id":111,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":112,"show_sort_weight":88,"slug":113},22,"Relatos y Novelas","story-novel",{"id":115,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":116,"show_sort_weight":88,"slug":117},42,"Religión y Espiritualidad","religion-spirituality",{"id":11,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":12,"show_sort_weight":88,"slug":119},"healthcare",{"id":121,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":122,"show_sort_weight":88,"slug":123},24,"Tecnología","technology"]