[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"doc-detail-107366-es":3,"doc-seo-107366-110":30,"detail-sidebar-cat-0-es-110":83},{"code":4,"msg":5,"data":6},0,"success",{"doc_id":7,"user_id":8,"nickname":9,"user_avatar":10,"doc_module":4,"category_id":11,"category_name":12,"doc_title":13,"doc_description":14,"doc_content":15,"file_id":16,"file_url":17,"file_type":18,"file_size":19,"view_count":20,"is_deleted":4,"is_public":21,"is_downloadable":21,"audit_status":21,"page_count":22,"language":23,"language_code":24,"site_id":25,"html_lang":24,"table_of_contents":26,"faqs":27,"seo_title":13,"seo_description":14,"update_tm":28,"read_time":29},107366,549758252649,"Ivy","https://ap-avatar.wpscdn.com/avatar/8000253669c5317157?_k=1778319167496531819",40,"Salud y Atención Médica","Imakan CORONAVIRUS niska unkuy - Napo Kichwa Salud","Texto en Kichwa del Napo adaptado para explicar cómo reconocer y enfrentar el coronavirus y la enfermedad COVID-19. Aborda señales físicas asociadas a factores de riesgo, y propone hábitos de prevención para evitar contagios, destacando higiene, cuidado respiratorio, y prácticas para reducir la transmisión. Incluye orientación sobre cuarentena en Perú, recomendación de resguardarse en casa y seguir mensajes de entidades sanitarias y recomendaciones oficiales.","Ima kan CORONAVIRUS niska unkuy  \nNapo Kichwa Salud  \nIma kan CORONAVIRUS niska unkuy  \nNapo Kichwa Torres Causana, Loreto, Peru  \nCopyright © 2020, Equipo Napo Kichwa  \n[http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/](http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)[ ](http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/)[No se puede utilizar esta obra para fines comerciales. Se puede](No se puede utilizar esta obra para fines comerciales. Se puede)[ ](No se puede utilizar esta obra para fines comerciales. Se puede)adaptar y añadir a esta obra, pero la obra resultante solo se puede distribuir bajo una licencia igual o similar a esta. Se debemantener el derecho de autor así como los créditos de los autores, ilustradores, etc.  \nTexto basado en las infografias que ORPIO realizó con Katya Zevallos Ynmenso, Coordinadora de Comunicaciones de ORPIO, con apoyo de Rainforest Foundation US. Infografía de acuerdo ainformación de la Organización Mundial de la Salud (OMS), AIDESEP y COICA.  \nEl texto original de dichas infografías fue elaborado por el Ministerio de Cultura de Perú en idioma Kichwa del Napo. El Vicariato San José del Amazonas envió al Equipo Napo dichas infografías solicitando la revisión del idioma Kichwa. Al revisar se hizo la adaptación al habla y uso natural del poblador kichwahablante del río Napo, Perú . El texto contenido en este pequeño libro corresponde a esa revisión.  \nIlustraciones / Dibuha warmi: Claudia Lazón E.  \n\\#ÑukaWasipiSakirini  \n\\#WasipiSakiri  \nKay CORONAVIRUS niskata COVID-19 nisa riksinakun.  \nChay unkuy lumarisushinallata kan. Shukmantamana unayasa shukunama chimpan. Chaywashasipishina tukusa mana unayasa wañuchinata ushan. Chay unkuy awlukuna mamarukukunaraykupas manchaypa kan. Lumarisuta chari runakunaraykupas manchaypa kan. Chasnallata maykan runa unaymanta yawar mishkiyaska, presion alta niska, killu wañuy B, tisiku, VIH, chinikuru unkuyta chari runakuna utkallawañunata ushan.  \nChay coronavirus niska unkuyta yachankapa kaykunata yuyachin:  \n-Tukuy aychata mana alita yuyachin,  \n-Lumarisu sinkapi tantarin,  \n-Kunka hutku nanan,  \n-Rupayachiskawa unkuchin,  \n-Chakiskata tusuchin,  \n-Mana samaypata yuyachin.  \nChay coronavirus unkuywa kaskata yachankapahambi wasima rina kanki. Paykuna rikuna kanakun. Chaypi lumarisuchu coronaviruschu kan nisa.  \nImasna rasa coronavirusmanta kishpina kan. Kati kay rimaskakunata:  \nTusuna hatishana uras sinkata shimita taparipatachiska maki brasowa tapari.  \nMakita unayshtutajabunwa mayllari.  \nManara makita yakujabunwa mayllaska kasa ñawi sinka shimitapas amallankaychichu.  \nHatun llaktamantashamu runakunama manamayayasa ushanchi chayunkuymanta kishpinkapa.  \nChasna kuyrarisa chay samayta kuchunaya unkuy mana ñukanchita hapinkachu.  \nPeru chasnallata tukuy pachakunapipas CUARENTENA niskapi kanakun. Estado de Emergencia Nacional nisa tiyankapa rimarka. Chayrayku runakuna wasi ukupi sakirisa kawsankapa riman.  \nKay Peru llaktapi wasi ukupi sakirisa kawsanamarzo killa (15/03/2020) kallariska. Kay llaktapahatun Apu chaykamalla nisa rimanakama kanka.  \nAshwan yachanayasa Ministerio de Salud rimaskakunata uyay.","cbCaie1W1VviRPI3","https://ap.wps.com/l/cbCaie1W1VviRPI3","pdf",6759284,4,1,10,"Spanish","es",110,"# ÑukaWasipiSakirini\n## Cómo se manifiesta la enfermedad y quiénes tienen mayor riesgo\n## Recomendaciones para prevenir el contagio\n## Cuarentena y medidas en Perú","[{\"question\":\"¿Cómo se preparó y adaptó el contenido del libro?\",\"answer\":\"El texto proviene de infografías basadas en información de la OMS y otras organizaciones, elaboradas inicialmente por el Ministerio de Cultura de Perú en Kichwa del Napo. Luego fue revisado y adaptado para el habla y uso natural de la población kichwahablante del río Napo.\"}]",1784436941,15,{"code":4,"msg":31,"data":32},"ok",{"site_id":25,"language":24,"slug":33,"title":13,"keywords":34,"description":14,"schema_data":35,"social_meta":78,"head_meta":80,"extra_data":82,"updated_unix":28},"imakan-coronavirus-niska-unkuy-napo-kichwa-salud","",{"@graph":36,"@context":77},[37,53,68],{"@type":38,"itemListElement":39},"BreadcrumbList",[40,44,48,51],{"item":41,"name":42,"@type":43,"position":21},"https://docshare.wps.com","Home","ListItem",{"item":45,"name":46,"@type":43,"position":47},"https://docshare.wps.com/es/document/","Document",2,{"item":49,"name":12,"@type":43,"position":50},"https://docshare.wps.com/es/document/salud-y-atención-médica/",3,{"item":52,"name":13,"@type":43,"position":20},"https://docshare.wps.com/es/document/imakan-coronavirus-niska-unkuy-napo-kichwa-salud/107366/",{"url":52,"name":13,"@type":54,"author":55,"headline":13,"publisher":57,"fileFormat":60,"inLanguage":24,"description":14,"dateModified":61,"datePublished":62,"encodingFormat":60,"isAccessibleForFree":63,"interactionStatistic":64},"DigitalDocument",{"name":9,"@type":56},"Person",{"url":41,"name":58,"@type":59},"DocShare","Organization","application/pdf","2026-07-27","2026-07-19",true,{"@type":65,"interactionType":66,"userInteractionCount":20},"InteractionCounter",{"@type":67},"ViewAction",{"@type":69,"mainEntity":70},"FAQPage",[71],{"name":72,"@type":73,"acceptedAnswer":74},"¿Cómo se preparó y adaptó el contenido del libro?","Question",{"text":75,"@type":76},"El texto proviene de infografías basadas en información de la OMS y otras organizaciones, elaboradas inicialmente por el Ministerio de Cultura de Perú en Kichwa del Napo. Luego fue revisado y adaptado para el habla y uso natural de la población kichwahablante del río Napo.","Answer","https://schema.org",{"og:url":52,"og:type":79,"og:title":13,"og:site_name":58,"og:description":14},"article",{"robots":81,"canonical":52},"index,follow",{"doc_id":7,"site_id":25},{"code":4,"msg":5,"data":84},[85,90,94,98,102,106,110,114,118,120],{"id":86,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":87,"show_sort_weight":88,"slug":89},39,"Cómic",60,"comic",{"id":91,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":92,"show_sort_weight":88,"slug":93},43,"Estilo de Vida","lifestyle",{"id":95,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":96,"show_sort_weight":88,"slug":97},38,"Examen","exam",{"id":99,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":100,"show_sort_weight":88,"slug":101},44,"General","general",{"id":103,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":104,"show_sort_weight":88,"slug":105},41,"Investigación e Informes","research-report",{"id":107,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":108,"show_sort_weight":88,"slug":109},37,"Literatura","literature",{"id":111,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":112,"show_sort_weight":88,"slug":113},22,"Relatos y Novelas","story-novel",{"id":115,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":116,"show_sort_weight":88,"slug":117},42,"Religión y Espiritualidad","religion-spirituality",{"id":11,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":12,"show_sort_weight":88,"slug":119},"healthcare",{"id":121,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":122,"show_sort_weight":88,"slug":123},24,"Tecnología","technology"]