[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"doc-detail-63002-es":3,"doc-seo-63002-110":30,"detail-sidebar-cat-0-es-110":91},{"code":4,"msg":5,"data":6},0,"success",{"doc_id":7,"user_id":8,"nickname":9,"user_avatar":10,"doc_module":4,"category_id":11,"category_name":12,"doc_title":13,"doc_description":14,"doc_content":15,"file_id":16,"file_url":17,"file_type":18,"file_size":19,"view_count":20,"is_deleted":4,"is_public":21,"is_downloadable":21,"audit_status":21,"page_count":22,"language":23,"language_code":24,"site_id":25,"html_lang":24,"table_of_contents":26,"faqs":27,"seo_title":13,"seo_description":14,"update_tm":28,"read_time":29},63002,2336464648746,"Skyler","https://ap-avatar.wpscdn.com/davatar_276721f389ce27ea32af1340a28f341c",41,"Investigación e Informes","Categorías Sistematizaciones 23004 Licenciatura Subsistema de Educación Regular 72 Diplomado en Ed-739","Trabajo final de licenciatura centrado en la sistematización de una experiencia de transformación de la práctica educativa, desarrollada en la Unidad Educativa “Puerto Rico” (La Paz) en el marco PROFOCOM. La propuesta analiza cómo el “apthapi” actúa como elemento descolonizador y fortalecedor de los pueblos mediante el desarrollo de saberes y conocimientos locales. El enfoque integra ciencias sociales, educación musical, matemática y filosofía, para primero de secundaria, organizando relato individual, análisis colectivo, productos, resultados, conclusiones y bibliografía.","ESCUELA SUPERIOR DE FORMACIÓN DE MAESTRAS Y MAESTROS  \n“SIMÓN BOLÍVAR”  \n“EL APTHAPI COMO ELEMENTO DESCOLONIZADOR Y FORTALECEDOR DE NUESTROS PUEBLOS; DESDE EL DESARROLLO DE SABERES Y CONOCIMIENTOS LOCALES, EN LAS ÁREAS DE CIENCIAS SOCIALES, EDUCACION MUSICAL, MATEMÁTICA Y FILOSOFÍA, EN PRIMERO DE SECUNDARIA DE LA UNIDAD EDUCATIVA PUERTO RICO”  \nTrabajo final para optar al grado de licenciatura otorgado por la ESFM en el marco del Programa de formación complementaria de maestras y maestros enejercicio – PROFOCOM  \nEquipo de Sistematización:  \n1. Prof. María Teresa Mendoza Valencia  \n2. Prof. Policarpio Samuel Patty Forra  \n3. Prof. Fernando Rafael Fernández Vásquez  \n4. Prof. Martha Andrea Gutiérrez Rojas  \nTutor:  \nLic. Teresa Dávalos Cuentas  \nLa Paz, Julio de , 2014.  \nÍNDICE  \nPágina  \nINTRODUCCIÓN……………………………………………………….…….……...…4  \nANTECEDENTES……………………………………………………….…………..… 7  \n1. MARCO CONTEXTUAL……………………………………………….……….…. 8  \n.  \n2. MARCO METODOLÓGICO………..………………………………….…….……. 10  \n2.1. Delimitación de la experiencia……………………..…………….…………..…. 10  \n2.2. Objetivos de la sistematización………………………………….…………..… 10  \na. Objetivo Teórico……………………………………..………….…………..…. 10  \nb. Objetivo Práctico……………………………………………….……………... 10  \n2.3. Preguntas Clave de la sistematización….…………………………………….. 10  \na. Preguntas descriptivas……………………………………………………….. 10  \nb. Preguntas interpretativas…………………………………………………..… 11  \n2.4. Técnicas e Instrumentos………………………………………………………… 11  \n2.5. Cronograma de trabajo……………………………………………………….… 13  \n3. RELATO Y ANALISIS INDIVIDUAL DE LA EXPERIENCIADE TRANSFORMACION DE LA PRÁCTICA EDUCATIVA…………………… 14  \n3.1. Relatos Individuales……………………………………………………………... 14  \na. Relato de Experiencia, Maestra.1 . María Teresa Mendosa Valencia……. 14  \nb. Relato de Experiencia, Maestro.2 . Policarpio Samuel Patty Forra………. 31  \nc. Relato de Experiencia, Maestro.3 . Fernando Rafael Fernández V.…….. 46  \nd. Relato de Experiencia, Maestra.4 . Martha Andrea Gutiérrez Rojas….…. 67  \n4. COMPARACION, ANALISIS E INTERPRETACION COLECTIVA DE LA EXPERIENCIA DE TRANSFORMACION DE LAS PRÁCTICASEDUCATIVAS………………………………………………………………………. 85  \n5. PRODUCTOS Y RESULTADOS………………………………………………..… 103  \n6. CONCLUSIONES Y RECOMENDACIONES……………………………………..106  \nBIBLIOGRAFÍA Y FUENTES…………………………………………………………. 109  \nANEXOS  \nAnexo Maestra.1. María Teresa Mendosa Valencia Anexo Maestro.2. Policarpio Samuel Patty Forra Anexo Maestro.3. Fernando Rafael Fernández V.  \nAnexo Maestra.4. Martha Andrea Gutiérrez Rojas Anexo de equipo sistematizador  \nRESUMEN EN AIMARA  \nYatichañ utajja Puerto Rico, sutiniwa, aca Tembladerani tokenkiwa, yatichir waynanakajja yakjepasnacajja wali sapanacapakiwa jakasipjje, sapanakakirakiwasarnakapjje, yatekapjje jan uywirinacani. Aca PROFOCOM, wakichawijjayatichthawayistuwa suma lurañanac yatikañataki, suma sarnakañataki ukamaraki , suma mankasiñataki; khaya suma sarnakawinac amtasiñataki. Aca lurawijja takpachani yatichirinakampiwa lurasiwayi, aca Puerto Rico yatichan utana, kunalaycutejja lurawinakajja wakiswayiwa manká cursunacana , “apthapi” tokewwaynanacajj tantachasiwayapje, yatekawayapjje, wali suma chuymampiwa jupanakajjmankasiwayapjje.  \nApthapi tokesti waljja cutiwa tantachasiwayapjjta mayni yatichirinacampi, yatikirinacampi, auquiinacampi, taycanacampi, ukamaraki ankha tokeruwa mistuwayapjta, uka tokensti mankhasiwayapjtwa suma asqui uruna, cunapachatejj takpachaniwa apaniwayapjje take casta mancanaka maynit maynicamairaquipthasiwayapjta jan uñchhukisisa. Aca apthapi lurañatakijja nanacajja amuyapjjtwa, cunjamas tatichistaspa uka apthapi toke lurañajja, ucatawa nanacajja ucaapthapi lurañatakejja wawanacampiwa lurawayapjta, jupanakampiraquiwaamuythawayapjjta cunjamas yateksna uka apthapi toke lurañatjja.  \nWaynanakajja alcohol tukiruwa jakhachasiwayapjje, ukatakisti yatichirinakajja take cuna lurawinaca luphiwayapjje, atipjañataki uka umawi jan waliru ukamawayakhanakajja uñachthayawayapjiwa uka kiwcha jan wali tukutaparu, kunjamaraquisajakenakajja jan wa","cbCaib1d3b2OHpVs","https://ap.wps.com/l/cbCaib1d3b2OHpVs","pdf",3679901,3,1,201,"Spanish","es",110,"# Introducción\n# Antecedentes\n# Marco contextual\n# Marco metodológico\n## Delimitación de la experiencia\n## Objetivos de la sistematización\n## Preguntas clave de la sistematización\n## Técnicas e instrumentos\n## Cronograma de trabajo\n# Relato y análisis individual de la experiencia de transformación\n## Relatos individuales\n# Comparación, análisis e interpretación colectiva\n# Productos y resultados\n# Conclusiones y recomendaciones\n# Bibliografía y fuentes\n# Anexos","[{\"question\":\"Cuál es el objetivo central del trabajo de sistematización?\",\"answer\":\"Sistematizar la experiencia de transformación de la práctica educativa, considerando cómo el “apthapi” impulsa la descolonización y el fortalecimiento desde saberes y conocimientos locales en áreas específicas para primero de secundaria.\"},{\"question\":\"En qué contexto y lugar se desarrolla la experiencia?\",\"answer\":\"La experiencia se realiza en la Unidad Educativa “Puerto Rico” de La Paz, en zona Tembladerani y en la calle David Crespo, nivel secundario, turno mañana y educación regular fiscal.\"},{\"question\":\"Qué áreas académicas integra la propuesta basada en saberes locales?\",\"answer\":\"Integra ciencias sociales, educación musical, matemática y filosofía, articuladas desde la práctica educativa desarrollada para estudiantes de primero de secundaria.\"}]",1783975733,310,{"code":4,"msg":31,"data":32},"ok",{"site_id":25,"language":24,"slug":33,"title":13,"keywords":34,"description":14,"schema_data":35,"social_meta":86,"head_meta":88,"extra_data":90,"updated_unix":28},"categories-systematizations-23004-bachelors-degree-regular-education-subsystem-72-diplomado-in-ed-739","",{"@graph":36,"@context":85},[37,53,68],{"@type":38,"itemListElement":39},"BreadcrumbList",[40,44,48,50],{"item":41,"name":42,"@type":43,"position":21},"https://docshare.wps.com","Home","ListItem",{"item":45,"name":46,"@type":43,"position":47},"https://docshare.wps.com/es/document/","Document",2,{"item":49,"name":12,"@type":43,"position":20},"https://docshare.wps.com/es/document/investigación-e-informes/",{"item":51,"name":13,"@type":43,"position":52},"https://docshare.wps.com/es/document/categories-systematizations-23004-bachelors-degree-regular-education-subsystem-72-diplomado-in-ed-739/63002/",4,{"url":51,"name":13,"@type":54,"author":55,"headline":13,"publisher":57,"fileFormat":60,"inLanguage":24,"description":14,"dateModified":61,"datePublished":62,"encodingFormat":60,"isAccessibleForFree":63,"interactionStatistic":64},"DigitalDocument",{"name":9,"@type":56},"Person",{"url":41,"name":58,"@type":59},"DocShare","Organization","application/pdf","2026-07-30","2026-07-13",true,{"@type":65,"interactionType":66,"userInteractionCount":20},"InteractionCounter",{"@type":67},"ViewAction",{"@type":69,"mainEntity":70},"FAQPage",[71,77,81],{"name":72,"@type":73,"acceptedAnswer":74},"Cuál es el objetivo central del trabajo de sistematización?","Question",{"text":75,"@type":76},"Sistematizar la experiencia de transformación de la práctica educativa, considerando cómo el “apthapi” impulsa la descolonización y el fortalecimiento desde saberes y conocimientos locales en áreas específicas para primero de secundaria.","Answer",{"name":78,"@type":73,"acceptedAnswer":79},"En qué contexto y lugar se desarrolla la experiencia?",{"text":80,"@type":76},"La experiencia se realiza en la Unidad Educativa “Puerto Rico” de La Paz, en zona Tembladerani y en la calle David Crespo, nivel secundario, turno mañana y educación regular fiscal.",{"name":82,"@type":73,"acceptedAnswer":83},"Qué áreas académicas integra la propuesta basada en saberes locales?",{"text":84,"@type":76},"Integra ciencias sociales, educación musical, matemática y filosofía, articuladas desde la práctica educativa desarrollada para estudiantes de primero de secundaria.","https://schema.org",{"og:url":51,"og:type":87,"og:title":13,"og:site_name":58,"og:description":14},"article",{"robots":89,"canonical":51},"index,follow",{"doc_id":7,"site_id":25},{"code":4,"msg":5,"data":92},[93,98,102,106,110,112,116,120,124,128],{"id":94,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":95,"show_sort_weight":96,"slug":97},39,"Cómic",60,"comic",{"id":99,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":100,"show_sort_weight":96,"slug":101},43,"Estilo de Vida","lifestyle",{"id":103,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":104,"show_sort_weight":96,"slug":105},38,"Examen","exam",{"id":107,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":108,"show_sort_weight":96,"slug":109},44,"General","general",{"id":11,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":12,"show_sort_weight":96,"slug":111},"research-report",{"id":113,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":114,"show_sort_weight":96,"slug":115},37,"Literatura","literature",{"id":117,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":118,"show_sort_weight":96,"slug":119},22,"Relatos y Novelas","story-novel",{"id":121,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":122,"show_sort_weight":96,"slug":123},42,"Religión y Espiritualidad","religion-spirituality",{"id":125,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":126,"show_sort_weight":96,"slug":127},40,"Salud y Atención Médica","healthcare",{"id":129,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":130,"show_sort_weight":96,"slug":131},24,"Tecnología","technology"]