[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"doc-detail-59188-es":3,"doc-seo-59188-110":29,"detail-sidebar-cat-0-es-110":91},{"code":4,"msg":5,"data":6},0,"success",{"doc_id":7,"user_id":8,"nickname":9,"user_avatar":10,"doc_module":4,"category_id":11,"category_name":12,"doc_title":13,"doc_description":14,"doc_content":15,"file_id":16,"file_url":17,"file_type":18,"file_size":19,"view_count":20,"is_deleted":4,"is_public":20,"is_downloadable":20,"audit_status":20,"page_count":21,"language":22,"language_code":23,"site_id":24,"html_lang":23,"table_of_contents":25,"faqs":26,"seo_title":13,"seo_description":14,"update_tm":27,"read_time":28},59188,5909877438554,"Maeve","https://ap-avatar.wpscdn.com/avatar/5600025385ad2bf12a7?_k=1778553567797529272",41,"Investigación e Informes","Categorías Plan Nacional de Desarrollo y Plan Sectorial de Educación 2006 2022 10 Estadística e 180","Documento bilingüe aymara-español centrado en el conocimiento y la transmisión de saberes culturales y lingüísticos vinculados al ciclo de vida. Presenta una sección inicial de contenidos y un índice estructurado por temas: etapas de la crianza, prácticas relacionadas con matrimonio y convivencia, embarazo y parto, preparación del niño, y componentes alimentarios y energéticos asociados. Incluye también apartados sobre planificación de cuidados y roles comunitarios (partera-matruna), con referencias institucionales de la Universidad Indígena Boliviana Aymara “Tupak Katari” e IICLA, además de datos editoriales y de identificación.","UNIVERSIDAD INDÍGENA BOLIVIANA AYMARA “TUPAK KATARI”Instituto de Investigaciones de la Cultura y Lengua Aymara (IICLA)  \nWAWA JATHACHAÑA,YURIYAÑA, UYWAÑA, YATICHAÑA  \nIrma Rojas Garay  \nChuqi Yapu– Bolivia Llumpaqa 2013  \nWawa jathachaña, yuriyaña, uywaña,yatichaña  \nJilïri irpiri: PelagioPati Paco  \nSullka irpiri: Lucio ChoquehuancaYujra  \nIICLA irpiri: Benigno Callizaya Ojeda  \nYatxatiri: Irma Rojas Garay  \nAYMARA SARANAKAPARU/CHACHA WARMI PANICHASIPXI/ WAWANA YURIÑAPA/SAPA URUNA JILSUWIPA/ KUNAYMANA USUNAKATA WAWARU QULLAÑA/ SARANAKASARU QHANANCHIRINAKA/ WAWARU IWXT’AÑANAKA /WAWANA YATIQAÑA UTARU SARATAPA.  \nIICLA uksana yatxatirinaka:  \nBenigno Callizaya Ojeda Justino Callisaya Acero Maximo Quisbert Quispe Waldo D. Mamani Cahuaya Irma Rojas Garay Honorio Limachi Choque Bernardino Huallpa Chura  \nPanka pata julli: kullaka Lourdes Cruz O. e hijo Provincia Los Andes. Panka pata wakt’ayiri, wakichiri: Carlos Ramiro Molina Limachi Panka apsuri: Artes Gráficas “San Martin”  \nMathapi jakhukamachi: 4-1-211-13 P.O.  \nJiwasa Markana amuyt’a jakhu chimpu: 1-1162/2013 ISBN-jakhu: 978-99954-831-2-8  \nNayririutt ’a: UNIBOL –A- “TK” Plaza Elizardo Pérez s./n. Cantón Warisata Municipio de Achacachi-Provincia Omasuyos.  \nPayïriutt ’a: Localidad Cuyahuani-Municipio de Huarina-Provincia Omasuyos. Art’ajakhu: 2895295 – 010-22136229.  \nIwxaqillqa apiri: [info@utupakkatari.edu.bo](info@utupakkatari.edu.bo), [Web. www.utupakkatari.edu.bo](Web. www.utupakkatari.edu.bo)  \nAka pankaxa Universidad Indígena Boliviana Aymara “Tupak Katari” jach’a yatiqaña utana apsutawa, ukhamarusa 1322 kamachimpi uñjatawa.  \nUTJIRINAKA  \nUñacht’a......................................................................................................................................................................7  \nAmuyu juk’achata .................................................................................................................................................... 1 1  \nQallta arunaka ..........................................................................................................................................................15  \nNAYRÏRI PHAT’ATawaquna waynampi uñt’asitapa...........................................................................................................................19  \nKullakana ma chachampi uñt’asitapa......................................................................................................................19  \nIrpaqa....................................................................................................................................................................... 2 1  \nWayna tawaquna panichasitapa……………………………………………………………............................................................... 24  \nNayra pacha saranaka……………………………………………………………………………...............................................................2 5  \nJaqichasiña (matrimonio)………………………………………………………………………...............................................................2 7  \nChacha warmina chhijnuqa pachana sarnaqatapa………………………………................................................................. 2 9  \nQ’uwañcha utachasiñataki…………………………………………………………………….................................................................29  \nChacha warmina wawaniña amta…………………………………………………………...............................................................33  \nWarmina usuriptatapa…………………………………………………………………………................................................................34  \nWawa ñuñki ukha…………………………………………………………………………………...............................................................36  \nPurumt’awi………………………………………………………………………………………….................................................................36  \nOvulación sata……………………………………………………………………………………..................................................................37  \nJathanakana mayacht’asitapa……………………………………………………………..............................................................…...38  \nCh’axmi wila………………………………………………………………","cbCaicXTObtv7qnR","https://ap.wps.com/l/cbCaicXTObtv7qnR","pdf",10997938,1,192,"Spanish","es",110,"# Uñacht’a\n# Amuyu juk’achata\n# Qallta arunaka\n# NAYRÏRI PHAT’ATawaquna waynampi uñt’asitapa\n# Irpaqa\n# Wayna tawaquna panichasitapa\n# Nayra pacha saranaka\n# Jaqichasiña (matrimonio)\n# Chacha warmina chhijnuqa pachana sarnaqatapa\n# Q’uwañcha utachasiñataki\n# Chacha warmina wawaniña amta\n# Warmina usuriptatapa\n# Wawa ñuñki ukha\n# Purumt’awi\n# Ovulación sata\n# Jathanakana mayacht’asitapa","[{\"question\":\"¿Qué institución respalda el documento y en qué contexto aparece?\",\"answer\":\"El material está vinculado a la Universidad Indígena Boliviana Aymara “Tupak Katari” y al Instituto de Investigaciones de la Cultura y Lengua Aymara (IICLA), con datos editoriales y de identificación institucional.\"},{\"question\":\"¿Qué temas del ciclo de vida se organizan en el índice?\",\"answer\":\"El índice reúne contenidos sobre etapas de la crianza y la vida comunitaria, incluyendo matrimonio, embarazo, preparación para el nacimiento y cuidados relacionados con el niño.\"},{\"question\":\"¿El documento incluye apartados sobre alimentación y roles durante la crianza?\",\"answer\":\"Sí. Se incluyen secciones relacionadas con “manq’anaka” (alimentos) clasificadas por tipo y apartados vinculados a figuras de apoyo como la partera-matruna.\"}]",1783940501,296,{"code":4,"msg":30,"data":31},"ok",{"site_id":24,"language":23,"slug":32,"title":13,"keywords":33,"description":14,"schema_data":34,"social_meta":86,"head_meta":88,"extra_data":90,"updated_unix":27},"categories-plan-nacional-de-desarrollo-and-education-sector-plan-2006-2022-10-statistics-e-180","",{"@graph":35,"@context":85},[36,53,68],{"@type":37,"itemListElement":38},"BreadcrumbList",[39,43,47,50],{"item":40,"name":41,"@type":42,"position":20},"https://docshare.wps.com","Home","ListItem",{"item":44,"name":45,"@type":42,"position":46},"https://docshare.wps.com/es/document/","Document",2,{"item":48,"name":12,"@type":42,"position":49},"https://docshare.wps.com/es/document/investigación-e-informes/",3,{"item":51,"name":13,"@type":42,"position":52},"https://docshare.wps.com/es/document/categories-plan-nacional-de-desarrollo-and-education-sector-plan-2006-2022-10-statistics-e-180/59188/",4,{"url":51,"name":13,"@type":54,"author":55,"headline":13,"publisher":57,"fileFormat":60,"inLanguage":23,"description":14,"dateModified":61,"datePublished":62,"encodingFormat":60,"isAccessibleForFree":63,"interactionStatistic":64},"DigitalDocument",{"name":9,"@type":56},"Person",{"url":40,"name":58,"@type":59},"DocShare","Organization","application/pdf","2026-07-26","2026-07-13",true,{"@type":65,"interactionType":66,"userInteractionCount":20},"InteractionCounter",{"@type":67},"ViewAction",{"@type":69,"mainEntity":70},"FAQPage",[71,77,81],{"name":72,"@type":73,"acceptedAnswer":74},"¿Qué institución respalda el documento y en qué contexto aparece?","Question",{"text":75,"@type":76},"El material está vinculado a la Universidad Indígena Boliviana Aymara “Tupak Katari” y al Instituto de Investigaciones de la Cultura y Lengua Aymara (IICLA), con datos editoriales y de identificación institucional.","Answer",{"name":78,"@type":73,"acceptedAnswer":79},"¿Qué temas del ciclo de vida se organizan en el índice?",{"text":80,"@type":76},"El índice reúne contenidos sobre etapas de la crianza y la vida comunitaria, incluyendo matrimonio, embarazo, preparación para el nacimiento y cuidados relacionados con el niño.",{"name":82,"@type":73,"acceptedAnswer":83},"¿El documento incluye apartados sobre alimentación y roles durante la crianza?",{"text":84,"@type":76},"Sí. Se incluyen secciones relacionadas con “manq’anaka” (alimentos) clasificadas por tipo y apartados vinculados a figuras de apoyo como la partera-matruna.","https://schema.org",{"og:url":51,"og:type":87,"og:title":13,"og:site_name":58,"og:description":14},"article",{"robots":89,"canonical":51},"index,follow",{"doc_id":7,"site_id":24},{"code":4,"msg":5,"data":92},[93,98,102,106,110,112,116,120,124,128],{"id":94,"doc_module":4,"doc_module_name":45,"category_name":95,"show_sort_weight":96,"slug":97},39,"Cómic",60,"comic",{"id":99,"doc_module":4,"doc_module_name":45,"category_name":100,"show_sort_weight":96,"slug":101},43,"Estilo de Vida","lifestyle",{"id":103,"doc_module":4,"doc_module_name":45,"category_name":104,"show_sort_weight":96,"slug":105},38,"Examen","exam",{"id":107,"doc_module":4,"doc_module_name":45,"category_name":108,"show_sort_weight":96,"slug":109},44,"General","general",{"id":11,"doc_module":4,"doc_module_name":45,"category_name":12,"show_sort_weight":96,"slug":111},"research-report",{"id":113,"doc_module":4,"doc_module_name":45,"category_name":114,"show_sort_weight":96,"slug":115},37,"Literatura","literature",{"id":117,"doc_module":4,"doc_module_name":45,"category_name":118,"show_sort_weight":96,"slug":119},22,"Relatos y Novelas","story-novel",{"id":121,"doc_module":4,"doc_module_name":45,"category_name":122,"show_sort_weight":96,"slug":123},42,"Religión y Espiritualidad","religion-spirituality",{"id":125,"doc_module":4,"doc_module_name":45,"category_name":126,"show_sort_weight":96,"slug":127},40,"Salud y Atención Médica","healthcare",{"id":129,"doc_module":4,"doc_module_name":45,"category_name":130,"show_sort_weight":96,"slug":131},24,"Tecnología","technology"]