[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"doc-detail-59590-es":3,"doc-seo-59590-110":30,"detail-sidebar-cat-0-es-110":91},{"code":4,"msg":5,"data":6},0,"success",{"doc_id":7,"user_id":8,"nickname":9,"user_avatar":10,"doc_module":4,"category_id":11,"category_name":12,"doc_title":13,"doc_description":14,"doc_content":15,"file_id":16,"file_url":17,"file_type":18,"file_size":19,"view_count":20,"is_deleted":4,"is_public":21,"is_downloadable":21,"audit_status":21,"page_count":22,"language":23,"language_code":24,"site_id":25,"html_lang":24,"table_of_contents":26,"faqs":27,"seo_title":13,"seo_description":14,"update_tm":28,"read_time":29},59590,3848291630094,"Emma Wilson","https://eur-avatar.wpscdn.com/davatar_085a072bc5b1113ac321206ff7593b45",41,"Investigación e Informes","Categorías Plan Nacional de Desarrollo y Plan Sectorial de Educación (2006 - 2022) 10 Estadística e 260","El texto presenta un índice y desarrollo editorial de materiales vinculados a la producción y enseñanza del idioma aymara, con énfasis en la escritura académica y la planificación curricular. Se describen enfoques para fortalecer la educación intercultural, intracultural y plurilingüe según normativa boliviana, y se propone el “currículo regionalizado” como eje de contextualización. Incluye presentación de autores, objetivos formativos y experiencias de implementación educativa orientadas a estudiantes y docentes.","UTJIRINAKA (Índice)  \nPanka wakicht’awi (edición).................................................................... 9  \nJuan P. Carvajal Carvajal  \nMayïri t’aqa: ARU TUQITAYATXATAWI  \nK’isimirana yanapt’awipampi aymara aru yatichañäni ...................... 13  \nSulma Callisaya Chuquimia  \nAymara arsurinakana mayt’ata arunaka .......................................... 31  \nMery Choque Valdez  \nPayïrit’aqa: MARKACHAÑATUQITAYATXATAWI  \nJesús de Machaqa markanxa aymara saräwinakasaxajakaskiwa ...... 51  \nSantiago Onofre Aspi  \nJaya markata jutiri “español” jaqinakaxa ¿kunatsa aymaranakaruxa“indio” sata sutinchpachistuxa? .......................................................... 77  \nRicardo Quelca Quispe  \nKimsïri t’aqa: UYWACHAÑAYAPUCHAÑATUQITAYATXATAWI  \nYatichawinaka kunkachawi “qarwa uywachawi qalltañataki”........ 91 MagínHerrera López  \nAymarata Qillqata Yatxatawinaka   \nAmañuqi achu ...................................................................................... 111  \nHernan Zambrana Mamani  \nPANKA WAKICHT’AWI (Edición)  \nAymara arusaxa aksa chiqanakana nayra pachanakatpachawaarsutapunitayna . Jichhakamaxa, aka Abya Yala uraqina, kimsajach’a markana aruskipataski. Bolivia, Perú ukhamaraki Chile tuqina . Bolivia markasanxa, aksa thaya pata pampa tuqina jilpacha jach’a jaqinakasa wawanakasaarsusisipki.  \nAymara arusasa yaqha jiwasa marka arunakasasa kastilla aruta sipanxajichhakamasa jisk’achatawa uñjasiwayapxi. Ukhamarusa aka arunakasaxajanirakiwa qillqaña yatintatakataynati. Ukata khä janq’u jaqinaka aka Abya Yala uraqinakaru purinipxkatayna niya uka pachatpacha qillqañaqalltapxarakitayna, chiqasa kastilla aruna qillqanakapampi yanapt’asisa. Tata kuranakawa aymara, qhichwa, yaqha arunaka tatituru yupaychañataki qillqañaqalltapxatayna, uka kikparaki aru tuqita yatxatatanakapxa qillqapxarakitaynawa.  \nQhipa maranankaxa janikiwa aymara arusatsa ukhamaraki yaqhajiwasankiri arunakatsa qillqataxataynati, janirakiwa markanakanxa yatichawiyatiqawi tuqinsa arsutaxataynati. Arunakasaxa q’ala qhiparatakiwauñjasxapxatayna . Ukatpï “yatichañatakixa janiwa aymara aruta qillqatapankanakaxa utjkiti”, sasa yatichawi irpirinakasa yatichirinakasasisxapxarakinxa. Utjaskiwa aymara aruta qillqata pankanakaxa, juk’aki sinti juk’aki, ukata juk’ampi sarnaqawisata, arusata pankanaka qillqañaxa wakisi.  \nKhüri maraxa pä aski kamachiwa uñstawayi, mayaxa Constitución Políticadel Estado (Qullasuyu Utt’a Tayka Kamachi), maynïrixa Ley de la Educación Nº 070 “Avelino Siñani – Elizardo Pérez”, sata . Uka kamachinakanxayatichawi yatiqawixa intracultural, intercultural, plurilingüe ukhamaniwa, siwa . Taqpacha yatiña utanakana aymara, qhichwa, warani, juk’ampi yaqha markanakana arupasa sarnaqawinakapasa yäqataxani, aytataxani, yatichataxaniwa, sapxiwa . Ukata sarnaqawinakasata arusata pankanaka qillqañaxa wakisi. Uka yatiwinakampiwa kunatixa “currículo regionalizado”satäki ukaru ch’amancht’añanixa.  \nUksa tuqiru yanapt’añatakixa taqi tuqita ch’amanchañawa wakisi. Ukatakixa wali askiwa aka Diplomado en Producción de textos en aymara  \nAymarata Qillqata Yatxatawinaka   \nuñstawipaxa . Ukxa Universidad Mayor de San Simón, FUNPROEIB Andes uka jach’a yatiña utanakawa wali yanapt’i, maysa tuqitxa Consejo Educativo Aymara, Aymara Yatichawi Ulaqa uksa tuqinkiri jilatanakarakiwa wakicht’i. Ukhamaraki Vidal Arratia jilatawa kunkacht’araki, Guido Machaca jilataxa p’iqt’arakiwa, jupanakaxa khä FUNPROEIBAndes uksa tuqita irnaqirinakawa. Uka kikparaki yaticht’irinakaxajilpachaxa Universidad Mayor de SanAndres , aka Chukiyawu tuqina yatichirinakarakinwa . Yatiqirinakaxa walja kullaka jilatawa sapa yatichawi yatiqawina tantacht’asipxäna.  \nAka pankanxa jupanakana qillqatanakapata chhijllt’atawa, Teófilo Laimejilatawa suma ullart’asa ukhamaraki uñakipt’asa chhijllawayatayna, ukakikparaki qillqatatjama kimsaru t’aqanuqutayna . Ukapachpanakakiwa aka pankana qillqaqt’ataski, qillqawikiwa mä juk’a askicht’ata, jani panta pantautjañapataki. Ukhamarki aymara qillqawi tuqita","cbCaicYtQX5YrWi3","https://ap.wps.com/l/cbCaicYtQX5YrWi3","pdf",3132905,2,1,134,"Spanish","es",110,"# Panka wakicht’awi (edición)\n## Enfoque de escritura y enseñanza del aymara\n## Marco normativo educativo y currículo regionalizado\n## Contribuciones de autores y estructura del material\n## K’isimirana yanapt’awipampi aymara aru yatichañäni\n## Experiencias y objetivos de formación docente","[{\"question\":\"Cuál es el propósito del material sobre aymara mencionado en la edición?\",\"answer\":\"El material busca fortalecer la enseñanza del aymara mediante la producción de textos y el fortalecimiento de la escritura, proponiendo su desarrollo gradual y contextualizado.\"},{\"question\":\"Qué enfoque educativo se menciona como base: intracultural, intercultural y plurilingüe?\",\"answer\":\"Se indica que la formación se enmarca en el enfoque educativo intracultural, intercultural y plurilingüe, promoviendo el uso de varias lenguas y su integración en el proceso formativo.\"},{\"question\":\"Cómo se relaciona el “currículo regionalizado” con la propuesta educativa?\",\"answer\":\"El texto sostiene que el fortalecimiento del currículo regionalizado es necesario para contextualizar la enseñanza y articular la educación con la realidad lingüística y cultural del territorio.\"}]",1783945290,206,{"code":4,"msg":31,"data":32},"ok",{"site_id":25,"language":24,"slug":33,"title":13,"keywords":34,"description":14,"schema_data":35,"social_meta":86,"head_meta":88,"extra_data":90,"updated_unix":28},"categories-national-development-plan-and-sectoral-education-plan-2006-2022-10-statistics-e-260","",{"@graph":36,"@context":85},[37,53,68],{"@type":38,"itemListElement":39},"BreadcrumbList",[40,44,47,50],{"item":41,"name":42,"@type":43,"position":21},"https://docshare.wps.com","Home","ListItem",{"item":45,"name":46,"@type":43,"position":20},"https://docshare.wps.com/es/document/","Document",{"item":48,"name":12,"@type":43,"position":49},"https://docshare.wps.com/es/document/investigación-e-informes/",3,{"item":51,"name":13,"@type":43,"position":52},"https://docshare.wps.com/es/document/categories-national-development-plan-and-sectoral-education-plan-2006-2022-10-statistics-e-260/59590/",4,{"url":51,"name":13,"@type":54,"author":55,"headline":13,"publisher":57,"fileFormat":60,"inLanguage":24,"description":14,"dateModified":61,"datePublished":62,"encodingFormat":60,"isAccessibleForFree":63,"interactionStatistic":64},"DigitalDocument",{"name":9,"@type":56},"Person",{"url":41,"name":58,"@type":59},"DocShare","Organization","application/pdf","2026-07-28","2026-07-13",true,{"@type":65,"interactionType":66,"userInteractionCount":20},"InteractionCounter",{"@type":67},"ViewAction",{"@type":69,"mainEntity":70},"FAQPage",[71,77,81],{"name":72,"@type":73,"acceptedAnswer":74},"Cuál es el propósito del material sobre aymara mencionado en la edición?","Question",{"text":75,"@type":76},"El material busca fortalecer la enseñanza del aymara mediante la producción de textos y el fortalecimiento de la escritura, proponiendo su desarrollo gradual y contextualizado.","Answer",{"name":78,"@type":73,"acceptedAnswer":79},"Qué enfoque educativo se menciona como base: intracultural, intercultural y plurilingüe?",{"text":80,"@type":76},"Se indica que la formación se enmarca en el enfoque educativo intracultural, intercultural y plurilingüe, promoviendo el uso de varias lenguas y su integración en el proceso formativo.",{"name":82,"@type":73,"acceptedAnswer":83},"Cómo se relaciona el “currículo regionalizado” con la propuesta educativa?",{"text":84,"@type":76},"El texto sostiene que el fortalecimiento del currículo regionalizado es necesario para contextualizar la enseñanza y articular la educación con la realidad lingüística y cultural del territorio.","https://schema.org",{"og:url":51,"og:type":87,"og:title":13,"og:site_name":58,"og:description":14},"article",{"robots":89,"canonical":51},"index,follow",{"doc_id":7,"site_id":25},{"code":4,"msg":5,"data":92},[93,98,102,106,110,112,116,120,124,128],{"id":94,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":95,"show_sort_weight":96,"slug":97},39,"Cómic",60,"comic",{"id":99,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":100,"show_sort_weight":96,"slug":101},43,"Estilo de Vida","lifestyle",{"id":103,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":104,"show_sort_weight":96,"slug":105},38,"Examen","exam",{"id":107,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":108,"show_sort_weight":96,"slug":109},44,"General","general",{"id":11,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":12,"show_sort_weight":96,"slug":111},"research-report",{"id":113,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":114,"show_sort_weight":96,"slug":115},37,"Literatura","literature",{"id":117,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":118,"show_sort_weight":96,"slug":119},22,"Relatos y Novelas","story-novel",{"id":121,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":122,"show_sort_weight":96,"slug":123},42,"Religión y Espiritualidad","religion-spirituality",{"id":125,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":126,"show_sort_weight":96,"slug":127},40,"Salud y Atención Médica","healthcare",{"id":129,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":130,"show_sort_weight":96,"slug":131},24,"Tecnología","technology"]