[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"doc-detail-59842-es":3,"doc-seo-59842-110":30,"detail-sidebar-cat-0-es-110":92},{"code":4,"msg":5,"data":6},0,"success",{"doc_id":7,"user_id":8,"nickname":9,"user_avatar":10,"doc_module":4,"category_id":11,"category_name":12,"doc_title":13,"doc_description":14,"doc_content":15,"file_id":16,"file_url":17,"file_type":18,"file_size":19,"view_count":20,"is_deleted":4,"is_public":21,"is_downloadable":21,"audit_status":21,"page_count":22,"language":23,"language_code":24,"site_id":25,"html_lang":24,"table_of_contents":26,"faqs":27,"seo_title":13,"seo_description":14,"update_tm":28,"read_time":29},59842,962075114101,"Seraphina","https://ap-avatar.wpscdn.com/avatar/e000253a75eb197efd?x-image-process=image/resize,m_fixed,w_180,h_180&k=1780044092746381165",41,"Investigación e Informes","Categorías Plan Nacional de Desarrollo y Plan Sectorial de Educación (2006 - 2022) 10 Estadística e-842","El texto presenta una obra vinculada a la lengua aymara y su estandarización, con énfasis en la necesidad de enseñar y escribir en aymara. Resume el origen y continuidad de iniciativas nacionales de lenguas nativas, y describe acciones para una educación intercultural y bilingüe mediante seminarios y proyectos. Plantea que el fortalecimiento de espacios de aprendizaje, alfabetización y uso en medios y contextos educativos requiere planificación, materiales y normativa para consolidar el aprendizaje y la escritura aymara.","Aymara aruthakhinchawi  \nAYMARA ARU THAKHINCHAWI  \nYaticha Kamani / Ministro de Educación Roberto Aguilar Gómez  \nPurapa Sara Walja Aruta jach’a Amta T’aqa Irpiri / Jefe UPIIP Walter Gutierrez Mena  \nQillqirinaka  \nAymara Markana Qillqt’atawa Salustiano Ayma Morales  \nAskichkipirinaka  \nFelix Layme Pairumani Juan Carvajal Carvajal Esteban Quispe Alanoca  \nPankaptayiri /Diagramador Jorge Funez  \nPankaptayaña uñjiri Salustiano Ayma Morales  \nMayiri kuti qillqsuta 2011  \nÑitsuri utt’aya  \nARCUS Industria Gráfica  \nWaqaycha kamachi Jakhu: XXXXXX Depósito Legal  \nAka pankaxa aymara markachirinakankiwa, qillqaqirinakaxa pankauñanchayañapawa .  \nChuqi Yapu-Bolivia  \nUÑACHT’AYA  \nAymara aru tahkhinchawi panka uñacht’ayañaxa sinti kusiskañawa, aka panka qillqañaxa Bolivia markana aru tuqita wakicht’ayasa sartayañaxa, waljamaranakawa irnaqasiwayi.  \nAka thakhinchaxa, 1971 marana “Primer Seminario Nacional de Lenguas Nativas” sata tantachawina qalltasiwayi, ukaxa INEL ukana jawsthapt’ayatanwa. Uka tantachawina tukt’aya amtanakapanxa siwa, arunakasaxa markanakasa qhispiyañataki ukhamaraki yatichawinaka mayjt’ayañataki wakiskiriñapawasatataynawa. Ukata, 1983 maranxa Qhuchhi Pampa markana “Hacia una Educación Intercultural y Bilingüe” sata tantachawina arunakaxathakhiparjama, sarawisarjama, yatichawitakjama, amtanaka sartayañatakjamawakt’ayatañapawa sapxataynawa, ukanawa aymara, qhichwa arunakataki, alfabeto único oficial sasa amtapxatayna, ukaxa 1984 qhipa maranxa maya Decreto Supremo 20227 sata kamachimpi chimpuntasawa, uka maratpacha aru takhi sartayañasa, thakhiparjama qillqt’añasa qalltawayi.  \nUka tantachawinakata qhiparuxa, yaqha tantachawinakaxa machaqa arunaka sartayañataki utjakipanitaynawa, ukanakampiwa “Proyecto de Educación Intercultural Bilingüe”sata jach’a amtasa, UNICEF uka utt’awina yanapt’apampi, 1990 marta 1994 marakama, yatichaña, yatiqañatuqina, walja aymara, qhichwa, warani yatiña utanakana sartayata kankawayana. Uka yant’a lurataxa markanakasana arunakxata yatxatatanakampi, yatichirinakampi ukhamaraki awki taykanakampi, CSUTCB, CONMERB p’iqinchirinakampi khuskhawa amtanakaxa sartayarana, uka irnaqawinakawa aka qillqataruxa amuyunakapampi yanapt’asiwayapxarakina.  \nJichha pachanxa aka qillqata pankaxa, aymara aru yatiña utanakana, medios de comunicación uksanakana, kunaymana irnaqañanakana ukhamaraki yatichañataki yänaka qillqañana aka amuyunakampi aru thakhirjama qillqt’asiñapatakiwakt’ayatawa, ukakiwa aymara aru nayrarusartayañaxa wakisipa. Akata qhiparuxa jiwasana yatiwinakasasa ukarjama sartayatañaparakiwa, ukhamata ciencia sata amtanaka qillqt’añatakisa wakiskiriñaparakiwa.  \nJichhaxa aka amyumpixa arunakasa jakatatayaña, jach’anchaña, sartayañaamtawa phuqhañaxa wakisi, ukhamata Estado Plurinacional uka amta nayrarulaqanchañatakiwa, ukhamaraki aymara aru arsurinakataki, yatxatirinakataki, taqi markachirinakataki amtanakaxa taqi chuymampi uñacht’ayanitawa.  \níndiCe  \nQallta ....................................................................................................................... 7  \n1. Qillqata arumpi arsuta arumpixa mayja mayjawa....... 11  \n2. ¿Kunatsa aymara aru thakhinchañaxa wakisi? .............. 12  \n3. Aymara aruna qillqanakapa thakhinchawi......................... 13  \n4. Aymara qillqañanxa, arunaka tukuyaruxa, sallaniqillqanakampi phuqhatañapawa................................................ 14  \n5. Aymara qillqanaka qillqaña kamachi.................................... 16  \n6. Saphi phuqhachirinaka qillqañxata......................................... 18  \n7. Aruchirinakana pachapa qillqañxata ..................................... 21  \n8. Sallani jiyatatayiri (¨) ....................................................................... 22  \n9. Sutinaka qillqañxata ......................................................................... 24  \n10. Jakhunaka qillqañxata .................................................................... 29  \n11. Arunakana qillqa mayjt’ayasa chhaqhaqtatapxata ....","cbCaiuiAUoe1RP3x","https://ap.wps.com/l/cbCaiuiAUoe1RP3x","pdf",1279055,5,1,54,"Spanish","es",110,"# Índice\n## Qillqata arumpi arsuta arumpixa mayja mayjawa\n## ¿Kunatsa aymara aru thakhinchañaxa wakisi?\n## Aymara aruna qillqanakapa thakhinchawi\n## Aymara qillqañanxa, arunaka tukuyaruxa\n## Aymara qillqanaka qillqaña kamachi\n## Saphi phuqhachirinaka qillqañxata\n## Aruchirinakana pachapa qillqañxata\n## Sallani jiyatatayiri (¨)\n## Sutinaka qillqañxata\n## Jakhunaka qillqañxata\n## Arunakana qillqa mayjt’ayasa chhaqhaqtatapxata\n## Aymara amuyuna aru siqipa\n## Suti mayjachiri qillqañxata\n## Chimpunaka qillqañxata\n## Aru k’utunaka qillqañxata\n## Kikpa chuymani arunakxata\n## Walja amuyuni arunaka qillqañxata\n## Ch’amanchiri chimpu qillqañxata\n## Aymara arunaka mirayañataki sartawi\n## Tukt’aya amuyunaka\n## Pankanaka\n## Umuyunakampi yanapt’rinaka","[{\"question\":\"¿Por qué se considera necesario enseñar y fortalecer el aymara mediante la escritura?\",\"answer\":\"El texto sostiene que la escritura en aymara facilita el aprendizaje y la comunicación, y que su fortalecimiento requiere planificación para consolidar el uso de la lengua. También indica que puede apoyar el acceso a la educación y a contenidos en distintos contextos.\"},{\"question\":\"¿Qué iniciativas y etapas históricas se mencionan para impulsar la educación intercultural y bilingüe?\",\"answer\":\"Se mencionan el “Primer Seminario Nacional de Lenguas Nativas” (1971) y, posteriormente, el impulso hacia una educación intercultural y bilingüe mediante encuentros y proyectos. También se describe un proyecto apoyado con colaboración internacional para ampliar la enseñanza en lenguas originarias.\"},{\"question\":\"¿Qué temas abarca el índice sobre la escritura aymara?\",\"answer\":\"El índice incluye secciones sobre reglas y criterios de escritura, aspectos de pronunciación o correspondencias, uso de signos como (¨), formas para nombres y palabras, y apartados para contenidos lingüísticos como categorías y significados. También contempla temas de formación para la enseñanza y el desarrollo de materiales.\"}]",1783951316,83,{"code":4,"msg":31,"data":32},"ok",{"site_id":25,"language":24,"slug":33,"title":13,"keywords":34,"description":14,"schema_data":35,"social_meta":87,"head_meta":89,"extra_data":91,"updated_unix":28},"categorias-plan-nacional-de-desarrollo-y-plan-sectorial-de-educacion-2006-2022-10-estadistica-e-842","",{"@graph":36,"@context":86},[37,54,69],{"@type":38,"itemListElement":39},"BreadcrumbList",[40,44,48,51],{"item":41,"name":42,"@type":43,"position":21},"https://docshare.wps.com","Home","ListItem",{"item":45,"name":46,"@type":43,"position":47},"https://docshare.wps.com/es/document/","Document",2,{"item":49,"name":12,"@type":43,"position":50},"https://docshare.wps.com/es/document/investigación-e-informes/",3,{"item":52,"name":13,"@type":43,"position":53},"https://docshare.wps.com/es/document/categorias-plan-nacional-de-desarrollo-y-plan-sectorial-de-educacion-2006-2022-10-estadistica-e-842/59842/",4,{"url":52,"name":13,"@type":55,"author":56,"headline":13,"publisher":58,"fileFormat":61,"inLanguage":24,"description":14,"dateModified":62,"datePublished":63,"encodingFormat":61,"isAccessibleForFree":64,"interactionStatistic":65},"DigitalDocument",{"name":9,"@type":57},"Person",{"url":41,"name":59,"@type":60},"DocShare","Organization","application/pdf","2026-07-27","2026-07-13",true,{"@type":66,"interactionType":67,"userInteractionCount":20},"InteractionCounter",{"@type":68},"ViewAction",{"@type":70,"mainEntity":71},"FAQPage",[72,78,82],{"name":73,"@type":74,"acceptedAnswer":75},"¿Por qué se considera necesario enseñar y fortalecer el aymara mediante la escritura?","Question",{"text":76,"@type":77},"El texto sostiene que la escritura en aymara facilita el aprendizaje y la comunicación, y que su fortalecimiento requiere planificación para consolidar el uso de la lengua. También indica que puede apoyar el acceso a la educación y a contenidos en distintos contextos.","Answer",{"name":79,"@type":74,"acceptedAnswer":80},"¿Qué iniciativas y etapas históricas se mencionan para impulsar la educación intercultural y bilingüe?",{"text":81,"@type":77},"Se mencionan el “Primer Seminario Nacional de Lenguas Nativas” (1971) y, posteriormente, el impulso hacia una educación intercultural y bilingüe mediante encuentros y proyectos. También se describe un proyecto apoyado con colaboración internacional para ampliar la enseñanza en lenguas originarias.",{"name":83,"@type":74,"acceptedAnswer":84},"¿Qué temas abarca el índice sobre la escritura aymara?",{"text":85,"@type":77},"El índice incluye secciones sobre reglas y criterios de escritura, aspectos de pronunciación o correspondencias, uso de signos como (¨), formas para nombres y palabras, y apartados para contenidos lingüísticos como categorías y significados. También contempla temas de formación para la enseñanza y el desarrollo de materiales.","https://schema.org",{"og:url":52,"og:type":88,"og:title":13,"og:site_name":59,"og:description":14},"article",{"robots":90,"canonical":52},"index,follow",{"doc_id":7,"site_id":25},{"code":4,"msg":5,"data":93},[94,99,103,107,111,113,117,121,125,129],{"id":95,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":96,"show_sort_weight":97,"slug":98},39,"Cómic",60,"comic",{"id":100,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":101,"show_sort_weight":97,"slug":102},43,"Estilo de Vida","lifestyle",{"id":104,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":105,"show_sort_weight":97,"slug":106},38,"Examen","exam",{"id":108,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":109,"show_sort_weight":97,"slug":110},44,"General","general",{"id":11,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":12,"show_sort_weight":97,"slug":112},"research-report",{"id":114,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":115,"show_sort_weight":97,"slug":116},37,"Literatura","literature",{"id":118,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":119,"show_sort_weight":97,"slug":120},22,"Relatos y Novelas","story-novel",{"id":122,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":123,"show_sort_weight":97,"slug":124},42,"Religión y Espiritualidad","religion-spirituality",{"id":126,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":127,"show_sort_weight":97,"slug":128},40,"Salud y Atención Médica","healthcare",{"id":130,"doc_module":4,"doc_module_name":46,"category_name":131,"show_sort_weight":97,"slug":132},24,"Tecnología","technology"]