[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"doc-seo-295637-105":3,"detail-sidebar-cat-0-en-105":81,"doc-detail-295637-en":130},{"code":4,"msg":5,"data":6},0,"ok",{"site_id":7,"language":8,"slug":9,"title":10,"keywords":11,"description":12,"schema_data":13,"social_meta":74,"head_meta":76,"extra_data":78,"updated_unix":80},105,"nl","learning-for-broad-entrepreneurship-analysis-of-learning-outcomes-and-learning-activities","Leren voor breed ondernemerschap - Analyse van leeruitkomsten en leeractiviteiten","","Het rapport onderzoekt hoe breed ondernemerschapsonderwijs er inhoudelijk en didactisch uitziet door leeruitkomsten (“wat”) en leeractiviteiten (“hoe”) te koppelen aan onderwijsniveaus en context. Ondernemerschapsonderwijs groeit sterk, maar onderzoek richt zich vaak op kortetermijnimpact en intenties in plaats van concreet onderwijsontwerp. Vanuit constructive alignment worden stappen gezet om het “wat” te analyseren, didactiek te bestuderen, leerlijnmodellen te evalueren en evidence-informed ontwerpprincipes te vertalen naar een praktische tool, met voorbeelden uit het Nederlandse onderwijssysteem.",{"@graph":14,"@context":73},[15,34,56],{"@type":16,"itemListElement":17},"BreadcrumbList",[18,23,27,31],{"item":19,"name":20,"@type":21,"position":22},"https://docshare.wps.com","Home","ListItem",1,{"item":24,"name":25,"@type":21,"position":26},"https://docshare.wps.com/document/","Document",2,{"item":28,"name":29,"@type":21,"position":30},"https://docshare.wps.com/document/research-report/","Research & Report",3,{"item":32,"name":10,"@type":21,"position":33},"https://docshare.wps.com/document/learning-for-broad-entrepreneurship-analysis-of-learning-outcomes-and-learning-activities/295637/",4,{"url":32,"name":10,"@type":35,"image":36,"author":41,"headline":10,"publisher":44,"fileFormat":47,"inLanguage":8,"description":12,"dateModified":48,"datePublished":49,"encodingFormat":47,"isAccessibleForFree":50,"interactionStatistic":51},"DigitalDocument",{"url":37,"@type":38,"width":39,"height":40},"https://docshare.wps.com/thumbnails/learning-for-broad-entrepreneurship-analysis-of-learning-outcomes-and-learning-activities/295637.png","ImageObject",300,407,{"name":42,"@type":43},"Riley West","Person",{"url":19,"name":45,"@type":46},"DocShare","Organization","application/pdf","2026-10-29","2026-09-18",true,{"@type":52,"interactionType":53,"userInteractionCount":55},"InteractionCounter",{"@type":54},"ViewAction",10,{"@type":57,"mainEntity":58},"FAQPage",[59,65,69],{"name":60,"@type":61,"acceptedAnswer":62},"Wat is het doel van deze overzichtsstudie naar breed ondernemerschapsonderwijs?","Question",{"text":63,"@type":64},"Het doel is drieledig: inzicht krijgen in het “wat” (leeruitkomsten), het “hoe” (leeractiviteiten) en combinaties van beide in verschillende onderwijsniveaus.","Answer",{"name":66,"@type":61,"acceptedAnswer":67},"Waarom is het lastig om het “wat” van ondernemerschapsonderwijs eenduidig te bepalen?",{"text":68,"@type":64},"Auteurs hanteren verschillende definities en competentielijsten voor uiteenlopende contexten en doelgroepen, waardoor overeenkomsten beperkt blijven tot thema’s zoals het identificeren van kansen.",{"name":70,"@type":61,"acceptedAnswer":71},"Hoe wordt het verband tussen leeruitkomsten en didactiek benaderd?",{"text":72,"@type":64},"Met constructive alignment worden het “wat” en het “hoe” gekoppeld, inclusief analyse van leerlijnmodellen en het formuleren van evidence-informed ontwerpprincipes voor de Nederlandse context.","https://schema.org",{"og:url":32,"og:type":75,"og:title":10,"og:site_name":45,"og:description":12},"article",{"robots":77,"canonical":32},"index,follow",{"doc_id":79,"site_id":7},295637,1790554952,{"code":4,"msg":82,"data":83},"success",[84,88,92,96,101,106,111,115,120,123,126],{"id":22,"doc_module":4,"doc_module_name":25,"category_name":85,"show_sort_weight":86,"slug":87},"Story & Novel",90,"story-novel",{"id":26,"doc_module":4,"doc_module_name":25,"category_name":89,"show_sort_weight":90,"slug":91},"Literature",80,"literature",{"id":33,"doc_module":4,"doc_module_name":25,"category_name":93,"show_sort_weight":94,"slug":95},"Exam",70,"exam",{"id":97,"doc_module":4,"doc_module_name":25,"category_name":98,"show_sort_weight":99,"slug":100},5,"Comic",60,"comic",{"id":102,"doc_module":4,"doc_module_name":25,"category_name":103,"show_sort_weight":104,"slug":105},6,"Technology",50,"technology",{"id":107,"doc_module":4,"doc_module_name":25,"category_name":108,"show_sort_weight":109,"slug":110},7,"Healthcare",40,"healthcare",{"id":112,"doc_module":4,"doc_module_name":25,"category_name":29,"show_sort_weight":113,"slug":114},8,30,"research-report",{"id":116,"doc_module":4,"doc_module_name":25,"category_name":117,"show_sort_weight":118,"slug":119},9,"Religion & Spirituality",20,"religion-spirituality",{"id":118,"doc_module":4,"doc_module_name":25,"category_name":121,"show_sort_weight":118,"slug":122},"World Cup","world-cup",{"id":55,"doc_module":4,"doc_module_name":25,"category_name":124,"show_sort_weight":55,"slug":125},"Lifestyle","lifestyle",{"id":127,"doc_module":4,"doc_module_name":25,"category_name":128,"show_sort_weight":97,"slug":129},19,"General","general",{"code":4,"msg":82,"data":131},{"doc_id":79,"user_id":132,"nickname":42,"user_avatar":133,"doc_module":4,"category_id":112,"category_name":29,"doc_title":10,"doc_description":12,"doc_content":134,"file_id":135,"file_url":136,"file_type":137,"file_size":138,"view_count":55,"is_deleted":4,"is_public":22,"is_downloadable":22,"audit_status":22,"page_count":139,"language":140,"language_code":8,"site_id":7,"html_lang":141,"table_of_contents":142,"faqs":143,"seo_title":144,"seo_description":12,"update_tm":145,"read_time":146,"preview_page_count":4},1099523885074,"https://ap-avatar.wpscdn.com/davatar_9964176cb1d06d4a9deccf72a44ae3dc","Leren voor breed ondernemerschap:  \nAnalyse van leeruitkomsten en leeractiviteiten  \nJudith Gulikers 1, Yvette Baggen2, Thomas Lans1 & Ingrid Christoffels3  \n1 Wageningen University and Research  \n2Universiteit Utrecht  \n3 Expertise Centrum Beroepsonderwijs (ECBO)  \nNRO-overzichtsstudie 2017-2018. Dossiernummer 405-17-715  \nEindrapportage  \nDit project is (mede) gefinancieerd door het NRO  \nGulikers, J., Baggen, Y. Lans, T., & Christoffels, I. (2019) . Leren voor breed ondernemerschap: Analyse van leeruitkomsten en leeractiviteiten . Eindrapportage NWO-PPO overzichtsstudie 405-17-715.  \n[https://www.nro.nl/hoe-ziet-effectief-onderwijs-voor-breed-ondernemerschap-eruit/](https://www.nro.nl/hoe-ziet-effectief-onderwijs-voor-breed-ondernemerschap-eruit/)  \nSamenvatting  \nOndernemerschapsonderwijs is in het afgelopen decennium enorm gegroeid met steeds meeraandacht voor breed ondernemerschap: “inhoud, methoden en activiteiten die bijdragen aan de ontwikkeling van motivatie, ervaringen en uiteindelijke competenties om ondernemend te kunnen handelen en te participeren in waardecreatie processen”(Moberg et al., 2014, p. 14) . ‘Sense of initiative and entrepreneurship’ is door de Europese Commissie benoemd als één van de acht sleutelcompetenties voor levenslang leren en breed ondernemerschapsonderwijs is, daarbijaansluitend, betekenisvol en aantrekkelijk onderwijs waar idealiter alle leerlingen, op alleonderwijsniveaus, mee in aanraking komen. Dit is hard nodig, gegeven de snel veranderende maatschappij waarin steeds meer van mensen wordt verwacht dat zij hun bijdrage leveren aan het proactief aanpakken van grote, urgente kwesties zoals klimaatverandering en robotisering. Hetonderwijs is de uitgelezen plek om leerlingen en studenten te stimuleren ondernemend te zijn, hetzij als ondernemer of als ondernemende werknemer van de toekomst.  \nOnderzoek naar ondernemerschapsonderwijs gaat vaak over impactmetingen-veelal goed meetbare, korte termijn effecten en intenties-zonder aandacht te besteden aan hoe hetondernemerschapsonderwijs er daadwerkelijk uitziet. Hierdoor weten we niet goed watondernemerschapsonderwijs op verschillende onderwijsniveaus precies betekent en hoe het eruitzou moeten zien. Om hier meer zicht op te krijgen is het noodzakelijk te begrijpen welk type onderwijs een bijdrage levert aan welke leeruitkomsten, voor welke groep leerlingen, en onder welkeonderwijsomstandigheden. Het koppelen van leeruitkomsten (wat) en didactiek/leeractiviteiten (hoe) naar niveau en context, sluit aan bij het gedachtegoed van constructive alignment. Juistaandacht voor de samenhang tussen verschillende elementen uit het onderwijs is cruciaal om totonderwijskundig gefundeerd ondernemerschapsonderwijs te komen. Het doel van deze overzichtsstudie was drieledig:  \n1. Zicht krijgen op het ‘wat’ van ondernemerschapsonderwijs (leeruitkomsten);  \n2. Zicht krijgen op het ‘hoe’ van ondernemerschapsonderwijs (leeractiviteiten);  \n3. Verkennen van combinaties van het ‘wat’ en het ‘hoe’ in verschillende lagen van hetonderwijs.  \nMet constructive alignment als vertrekpunt zijn vijf stappen ondernomen om bovenstaande doelente realiseren: (1) eerst is het wat van ondernemerschap geanalyseerd op basis van een review van zowel wetenschappelijke overzichtsstudies, conceptuele werken, als praktijk gedreven en beleidsmatige rapportages; (2) vervolgens is bestudeerd wat bekend is over de didactiek voor (breed) ondernemerschap; (3) daarna zijn vier leerlijnmodellen geanalyseerd die handvatten bieden voor het koppelen van het ‘wat’ en het ‘hoe’ op verschillende onderwijsniveaus; in stap (4) zijn vervolgens evidence-informed ontwerpprincipes geformuleerd en vertaald naar een praktische tool voor de Nederlandse context; en tot slot worden in stap (5) inspirerende voorbeelden besproken, aan de hand van het ‘schuifjesmodel’ uit stap 4, uit alle lagen van het Nederlandse onderwijssysteem.  \nDe ‘wat’ vraag bleek lastig te beantwoorden. Verschillende auteurs hanteren verschil","cbCaivwnmpsaRb1b","https://ap.wps.com/l/cbCaivwnmpsaRb1b","pdf",2477401,94,"Dutch","en","# Samenvatting\n## Achtergrond en noodzaak van breed ondernemerschapsonderwijs\n## Kennislacunes in bestaand onderzoek\n## Doel van de overzichtsstudie\n## Constructive alignment als vertrekpunt\n## Het ‘wat’: definiëring en kernovereenkomsten\n## Het ‘hoe’: didactiek en onderwijspraktijk","[{\"question\":\"Wat is het doel van deze overzichtsstudie naar breed ondernemerschapsonderwijs?\",\"answer\":\"Het doel is drieledig: inzicht krijgen in het “wat” (leeruitkomsten), het “hoe” (leeractiviteiten) en combinaties van beide in verschillende onderwijsniveaus.\"},{\"question\":\"Waarom is het lastig om het “wat” van ondernemerschapsonderwijs eenduidig te bepalen?\",\"answer\":\"Auteurs hanteren verschillende definities en competentielijsten voor uiteenlopende contexten en doelgroepen, waardoor overeenkomsten beperkt blijven tot thema’s zoals het identificeren van kansen.\"},{\"question\":\"Hoe wordt het verband tussen leeruitkomsten en didactiek benaderd?\",\"answer\":\"Met constructive alignment worden het “wat” en het “hoe” gekoppeld, inclusief analyse van leerlijnmodellen en het formuleren van evidence-informed ontwerpprincipes voor de Nederlandse context.\"}]","Leren voor breed ondernemerschap - Analyse van leeruitkomsten en leeractiviteiten | PDF",1789721153,237]